290 OPENBARE VERGADERING DER TWEEDE ‘KLASSE. 
de billijkheid uit het oog te verliezen en dat hij de ontwerpen 
van zijnen broeder, doorgaans, het is zoo, voorgestaan en bevor- 
derd, maar toch ook, met de beste bedoeling, somtijds tegenge- 
werkt heeft. En, om «ook dit vooral niet te vergeten, wie zou 
het geloof baar hebben geacht, dat de Unie van Utrecht die, on- 
der hooger bestuur, in zoo “menig opzigt heilrijk is geweest, 
oorspronkelijk mede uit wantrouwen tegen wirem Ten regt- 
streeks tegen de geliefkoosde bedoelingen zijner Staatkunde opge- 
rigt „werd 1! 
De grootheid der bezwaren. brengt mij, als van zelf, tot het- 
geen ik in de tweede plaats genoemd heb, de ongegrondheid van 
menig verwijt, — Het is een treurig bewijs der verbastering van 
onzen „menschelijken aanleg, dat, in den strijd der belangen en 
het woelen der driften, doorgaans de meest schandelijke misken— 
ning den ‚meest vereerenswaardige treft. Niet ligt stond iemand 
meer dan wirvem 1 aan de verdenkingen van kleingeestigheid en 
onverstand, aan de vitterijen der ingebeelde betweterij, en aan 
de giftige pijlen van den laster ten doel. »Al wat ik verrigt,” 
schrijft hij zelf, »wordt mij ten kwade geduid, 2.” Doch menig- 
anaal en doorgaans is het genoeg de omstandigheden in het regte 
licht te stellen om, óf het onwaarachtige, óf het overdrevene, 
óf ook wel het ongerijmde der aanklagt in het oog te doen val— 
len. Te dezen opzigte heeft dus de Briefwisseling, gij gevoelt 
het, eene onschatbare waardij. Ik breng, kortheidshalve, slechts 
één voorbeeld. bij; des Prinsen zoogenaamde Franschgezindheid. 
1 Zie onder anderen Arch, VI, 454. — De Unie van Utrecht werd oorspron- 
kelijk ontworpen, veel meer dan den Prins lief wezen kon, in Gereformeerden 
zin en tegen Franschen invloed. Graaf sAN en de zijnen wilden in Gelderland, 
waar het Pausdom nog veelvermogend was, Religie-vrede; in Holland, waar het 
Evangelie reeds getriumfeerd had, uitsluitende heerschappij der Hervormde Kerk; 
terwijl de Prins in alle Provinciën wederkeerige verdraagzaamheid, zoo lang die 
mogelijk was, voor wenschelijk hield. Graaf san en de zijnen waren tegen Ansou, 
én als Franschman én als Roomschgezinde; terwijl de Prins in Ansou den man 
dacht gevonden te hebben, om wien bij de gematigden der beide partijen ver- 
eenigen kon. 
2 „II me semble que je suis nè en eeste mavèse planète qui tout ce que je 
zfais est mal interprété.” Arch, VH, p. 587. 
