GROEN VAN PRINSTERER, OVEN WILLEM 1. 301 
Ban tegen den Prins te doen voltrekken; en de Grafelijke kroon, 
in den schier reddeloozen westand, was, om het dus uit te druk- 
ken, het teeken waarmede het slagtoffer ten doode gewijd werd. 
Ik schaam mij bijkans voort te gaan; want het betoog van de 
opregtheid des Prinsen is eenigermate beleedigend voor het Vader- 
landsch gevoel. Wij zijn geene kenners der overleggingen van het 
gemoed; maar ik kan toch met den trouwhartigen vAN METEREN 
zeggen: » Wat hij van binnen was, hebben zijne daden getoond.” 
En, met het oog op de Briefwisseling, voeg ik er bij: ook zijne 
woorden, in die gemoedsstemming waarin het woord, ook het 
geschreven woord, een zielekreet isen de onwillekeurige weerklank 
der gedachte. Hier schiet mij ‘eene gansche reeks van dergelijke 
gezegden te binnen: ik herinrer U twee. Wat schrijft hij in 
1572, toen gisteren alles gewonnen en heden, na den gruwe- 
lijken Bartholomeusnacht, alles scheen verloren te zijn: »God. 
»doe alles uitloopen ter eere van Zijn Heiligen Naam: ik ga naar 
»Holland afwachten hetgeen Hij goedvinden zal te doen t.” Wat 
in die dagen, in 1576, toen, gelijk men tot dus ver had verhaald, 
hij den voorslag zou gedaan hebben het land over te geven aan 
de golven: »Wij willen den moed niet verliezen, maar hopen 
»dat, als de gânsche wereld ons verlaten zal hebben , de Heere 
»God Zijne regterhand. over ons uitstrekken zal 2%.” Wat dunkt 
u, M. H.! is het te veel gezegd, dat in zoodanige omstandig- 
heden zoodanige woorden het bewijs zijn, dat het geloof niet 
enkel in woorden, maar in kracht en leven bestaat? 
Zoo kom ik tot de laatste vraag: Welk verband is er tusschen 
dit geloof en het doel zijns levens geweest? of laat-ik eenvoudi- 
ger zeggen: Uit welk oogpunt heeft hij de worsteling tegen 
Spanje beschouwd? Trachten we, ook bij de beantwoording 
dezer vraag, in geen uiterste te vallen. Gelijk ik in den Tach- 
1 „Dieu veuille tourner le tout à la gloire de son Saint nom... Gependant je 
»suis délibéré, avee la grâce de Dieu, m'aller tenir en Hollande et Zélande, et 
willee d'attendre ce qu'il Lui playra des faire.” Arch, IH, 512, 
2 _vNe voulons iey perdre courage, mais espêrer que, lorsque nous serons aban 
»donnez de tous les hommes du monde, le Seigneur Dieu estendra sa droite sur 
»nous.” 26 Juillet 1576. Le Pr. d'Or. au Comte 1. ne wassav, Arch, N, p. 580 
