A. NUMAN, Invloed der Maan op het xoorttelingsver mogen , enz. 4 1 



lens beschouwt, mij allezius juist voorkomt, en waarmede ik 

 voor mij zelveu, als onbevoegd, om op astronomische of wis- 



der Maan bij spasmodische ziekien ^ namelijk ep'depsiün , en geeslvenvarringen) ; w. a. 

 UAASE {Ueber die Erkenntniss utid Cur der chronischen Krankkeiten des menschlichen 

 Organismus , B. 1, S. 59, ten aanzien van ipdepsie, asikma , somnainbulismus) ; i . 



B. FRiEDBEiCH (Handbuck der jiU'jeiimnen Pathologie der psijchiachen Krankhciim , Er- 

 langen, i839, S. 252 u. w.). Door den laatsten wordt hel onderwerp zeer uil- 

 voerig behandeld, en worden de meeningen van ben, die den bedoelden invloed der 

 maan op ps^/cbische zieklen erkennen, zooals cniAituGi, dauuim, tysam, perfect, 

 en lan degenen, die denzelven verwerpen, namelijk ueberde», haslam, esquihol , 

 uüTcai.Nï-OH, OEGG, DiRD, BAEBOws cn JACOBi icgcn elkander overgesleld en beoor- 

 deeld, mei aanwijzing der overdrijving, waartoe de wederzijdscbe beschouwingen 

 aanleiding hebben gegeven. Friedbeich vraagt nu, wat van deze meeningen en 

 waarnemingen, die lijnregt tegen elkander over staan, te houden zij? Moei de 

 vermeende invloed worden toegeschreven aan hel licht der maan, zoo als esqüiroï. 

 wil hebben opgemerkt, hetwelk op de krankzinnigen werkt, waardoor zij in de 

 verblyven lichlverschijningen te weeg brengt, die, naar het karakter der ziekte, 

 eenigen vrolijk maakt en anderen doet schrikken, doch allen psychisch aandoet? 

 Door de zorgvuldige afwering van het maanlicht, bleven, volgens esqcikol, de 

 krankzinnigen rustig. Barrows verklaart het verschijnsel nog op eene andere 

 wijze, en wil, dal de waanzinnigen, die doorgaans eencn zeer liglen slaap ge- 

 nieten, even als de hond, die de maan icgenblafl, door de voorbijgaande scha- 

 duwen der wolken , welke op de aarde en de haar omringende voorwei"pen wor- 

 den teruggeworpen, in verwarring geraken. Op deze wijze worden bij de krank- 

 zinnigen schaduwen in schrikbeelden veranderd, en zij worden, gelijk allen, die 

 niet door hel licht des versiands zijn verhelderd, angstig en met onrust vervuld. 

 Friedbeicu houdt deze verklaringswijze voor niet algemeen geldig, en ook de proe- 

 ven van EsQiiROL zijn nog geenszins door andere geneeskundigen [i)renarzte) be- 

 vestigd. IntuEschcn is de eerstgenoemde van oordeel, dat, uil welk oogpunt men 

 de zaak moge beschouwen, de van vele zijden gemaakte ervaringen omtrent de 

 maandelijk&che periodtsche, zoowel physioiogische als pathologische, verschijnselen 

 van het ligchamelijke en geestelijke levensproces niet kunnen worden ontkend. Er 

 ontstaat slechts de vraag: hoe verhouden zich deze maandelijksche verschijnselen 

 op onze aarde tot de maan zelve? in hoc ver zijn zij van de maan afhankelijk? 

 en in boe ver niet? 



De theorie, welke friedbeich hier ter verklaring ontwerpt, komt ous voor om 

 hare oorspronkelijkheid en, mag er worden bijgevoegd, om hare phantaslische 

 stoutheid, der opmerking niet onwaardig te zijn, lioewcl ik voor mij er verre af 

 ben, 2c als gegrond aan ie nemen. 



Hij stelt namelijk als hoogst waarschijnlijk, dat de maan en onze aarde vroe- 

 ger één wereld-ligchaam zijn geweest, en dat de perste, Ven gevolge ectifv ver- 



