42 EERSTE KLASSE. 



kundige grouden len dezen iets te beslissen, oordeel mij te mo- 

 gen vereenigen. Stark namelijk merkt op: wdat de Astronomen 



mogende cosmische gebeurtenis, van de laatste, als een deel der aarde, is los- 

 gescheurd, en loen , aan een eigen levensproces overgegeven, zich langzamerhand 

 tot een eigen wereld-ligchaam heeft gevormd. Uil dit gezigtspunt laat zich de 

 wederzijdsche naauwe betrekking tusschen de aarde en de maan op eene andere 

 wijze verklaren, dan door het aannemen van eenen onmiddellijken invloed der 

 eerste op de laatste. Is men, volgens dit beginsel, geregligd tot de veronder- 

 stelling, dat menige tellurische wet, welke aan de maan, als een vroeger deel 

 der aarde, eigen was, nu, na bare losrukking van de laatste, in haar zelfstan- 

 dig leven mede is overgegaan; dezelfde wetten, welke vroeger als bloot tellu- 

 risch waren te beschouwen, moeten nu aangemerkt worden als tellurisch-lunarisch, 

 volgens welke thans do perioden van den maansland en de maandelijksche pcriodi- 

 sche verschijnselen in bet tellurisch-physiologische en pathologische leven bepaald 

 worden. Op deze wijze zal de gelijktijdige verergering eener psychische ziekte 

 met bet klimmen der maan niet moeien worden beschouwd, als van deze afhan- 

 kelijk, maar beide, namelijk en maans-verandering en ziekte-vercrgcring, zijn aan 

 eene en dezelfde tijdwel onderworpen, en moeten dus ook gelijktijdig zameulref- 

 fen. Door deze verUIarings-proeve laten zich, volgens friedkeicb, de meest strij- 

 dige waarnemingen van alle geneeskundigen over de lunariscbe betrekkingen der 

 psychische ziekten met elkander verecnigen. 



Ik wil bier nog cenige waarnemingen bijvoegen omtrent den invloed der maan 

 op de waterzucht en op de vallende ziekte. Ten aanzien der eerstgenoemde ziekte 

 werd door wijlen het geacht medelid der Klasse, den Ilooglceraar n. c. de pbe- 

 UBRY, op den 17den Maart 1740, aan bet ütrechlsche Geneeskundig Gezelschap 

 medegedeeld, dat hij op dat oogenblik eene lijdcres behandelde, lijdende aan 

 waterzucht, bij welke de ziekte vóór de volle maan steeds toenam, icrwij! daarna 

 telkens ecnige remissie werdl opgemerkt. De heer Med. Dr. n. visscheu. Secretaris 

 van het voormelde Gezelschap, die mij, niet locslcmming der geachte medcleüeu van 

 hetzelve, deze waarneming uit de aanleekeningen der Vergadering wel heeft willen 

 medcdcelen, voegt er het volgende bij : >>Dit verschijnsel hebben waarschijnlijk reeds 

 ■ velen met mij waargenomen. Eco sprekend voorbeeld beb ik er op dit oogen- 



• blik nog van bij eenen lijder, die reeds anderhalf jaar hydropisch is. Bij de 



• lagere volksklasse is deze soort van waterzucht algemeen bekend onder den naam 



• van het maan-u-aier , hetwelk, als steeds terugkeerende , voor onherstelbaar 



• wordt gehouden. Zeker is het echter, dat deze hydropische toestand niet met 



• zware inwendige organische gebreken gepaard gaal, of liever daaruit niet onl- 

 istaat, daar de lijders er jaren lang mede in het leven kunnen blijven. Bij hy- 



• drop» umversaliSy vooral anasarcüf ook bij asctteSf en zelfs bij hydrothorax , kan 



• men het verschijnsel, indien men hierop opmerkzaam is, waarnemen. Hel hecfl 



