44 EERSTE KLASSE. 



«liest. Reeds het begrip van het Heelal, gehjk dat eens zonne- 

 «stelsels, als organisch geheel, doel de innigste vereeniging en 

 »wederkeerige werking van alle tot hetzelve behoorende deelen 

 «veronderstellen.'' 



Het is vooral de geslachtswerkzaamheid of het voorttelingsver- 

 mogen der dieren , hetwelk , volgens de meening van hen , die 

 den werkdadigen invloed der maan op de levende voorwerpen 

 onzer planeet erkennen, daaraan onderworpen zoude zijn, en 

 zulks zoowel met opzigt tot de meerdere of mindere opgewekt- 

 heid der bedoelde verrigting, als tot de daarvan afhankelijke 

 voortbrengselen. Deze verrigting zoude, hoewel niet volstrekt 

 door dezelve wordende bepaald , nogtaus kennelijk naar de schijn- 

 gestalten, welke de maan in hare verschillende perioden van 

 nieinve mnaii , eerste lnvartier, volle maan en laatste kwartier 

 bezit, geregeld worden, en zou de opgewektheid der geslachts- 

 drift algemeen bij de toenemende of wassende maan sterker zijn, 

 dan bij den afnemenden maanstand. 



Volgens JOH. FRED. osiANDER ' hangen de geslachtsdrift en de 



' Handbuch der Entbindungslamst , Tübingen , 1820, B. I, S. 261. 



OsuHDER behoort voorzeker lol degenen, die op de meesl stellige wijze eenen 

 invloed op hel dierlijk ligehaam aan de maan toekennen, zooals blijkt uit belgeen 

 hij daaromtrent ter aangebaaldc plaatse , bl. 255 en volgende , ter nederschrijft : 



«Die Ausleerung ricblet sich vorzuglicb nach der Mondphase des Nculichts, urn 



• vielche Zeit inebr Frauenzimmer nnenstruirt sind, ala zu einer anderen Zeil. 

 «Uauplsachlicb sind die jungeren, bei denen noch eine snellere Sanguification stalt 

 ■ findet, gegen den Neuniond , die altern und diejenigeu, deren Sanguifiealion 



• schwacher isi, gegen don Vollmond nieustruirt." Hierop berust het bekende ver& 

 der ouden : 



'turta velus vetulan , purgat 7wva liina juvencas ," hetwelk dpor osiander voor 

 volkomen gegrond wordt gehouden. Ilij voegt er bij , dat de stoute ontkenning van 

 FREiND, cocKRUnn , UL'fiiTANUs , LisTER en anderen omtrent den invloed der maan 

 op de menstruatie slechts voor zoodanige liglgelouvigon geschikt zijn, die zich 

 zelve geenszin5 de moeile geven zich daaromtrent ondervinding te verschaffen. 

 »De maan," zoo gaat hij voorl, «werkt krachtdadig en onmiddellijk op onze aarde. 

 «Dit leert dagelijks haar invloed op ebbe en vloed. Zij werkt krachtig op onzen 

 ' microcosmus . Ud hebben vooral nifrocRATEs, mead, en, iti latereo tijd, balfour 



• bewezen. Zij brengl periodischc bloedvloeijingen uil den neus, den mond, de 

 'longen, de geslachlsdeclen en den anus voorl. Dit leercn meerdere waarnemin- 



