94 DEUDE KLASSE. 



bedwang ie houden, en voor deszelfs belangen te zorgen. Om 

 hiervan een meer duidelijk begrip te krijgen, is het niet ge- 

 noegzaam de geschiedschrijvers van dit tijdperk te raadplegen; 

 maar moet men vooral de wetten en verordeningen zelve, zoo 

 veel mogelijk opsporen, omdat men daar eene menigte van zaken 

 aantreft, die door de eerste, of als genoegzaam bekend, zijn 

 overgeslagen , of niet dan terloops zijn aangestipt , of ook wel ver- 

 keerdelijk zijn opgegeven. 



Het is mij niet ongepast voorgekomen uwe aandacht op ééne 

 dier inrigtingen, die namelijli der posterij bij de Romeinen, voor- 

 al in de IP", 111''° en IV*"" Eeuw onzer Jaartelling, voor eenige 

 oogenblikken , te bepalen. Om daarover evenwel juist te oor- 

 deelen, zal het noodig zijn, vooraf het eene en andere over 

 de openbare wegen te herinneren , die reeds vroeger , onder de 

 Republiek, bestaan hebben, en door hunne voortrellelijke inrig- 

 ting de aandacht zoowel van vroegere als latere geschiedschrij- 

 vers en geleerden lot zich getrokken hebben. 



De Romeinen dan, die reeds vroeg liet veroveringsstelsel aan- 

 genomen hadden, niet, om als stroopende horden eene plaats of 

 een land in te nemen met oogmerk, van het mei buit over- 

 laden weder ie ontruimen , maar veel meer, van him gebied en 

 faunne magt langs zoo meer uit te breiden, zochten dit doel niet 

 alleen met kracht van wapenen, maar ook door het stichten van 

 volkplantingen te bereiken. Het kon hun niet ontgaan zijn, van 

 hoeveel belang daartoe goede en altijd bruikbare wegen moes- 

 ten geacht worden, om hunne troepen langs alle rigiingen, met 

 de meeste snelheid, te kunnen afzenden, en, zoo noodig, op eene 

 gemakkelijke wijze van allen toevoer voorzien. INaar mate dus 

 het Romeiusche gebied in uitgestrektheid toenam, naar die mate 

 werden er ook meerder wegen aangelegd, tot dat zij eindelijk 

 zich van den muur van antoninus in Engeland tot aan Jerusa- 

 lem uitstrekten en te Rome, als in een middelpunt, zamen lie- 

 pen, langs eene uitgestrektheid van 4080 Romeiusche mijlen; en 

 wel in de rigting van den noordwestelijken tot den zuidoosielij- 

 ken grenspaal van het rijk, van den muur van aktoninus tol Jork, 

 222 Romcinschf mijlen, vandaar tot Londen 227, tot Rhutupiae 



