108 DERDE KLASSE. 



gewigt van zestig ponden, en voor de averta of het valies slechts 

 vijf en dertig ponden toegestaan. Te regt, dunkt mij, merkt 

 GOTHOFREDUS ' op , dat men ook uit die buitengewone zwaarte 

 van eenen zadel kan opmaken , dat de kunst van dezelve te ma- 

 ken toen nog in hare geiPoorte was, en men dus niet geheel op 

 losse gronden mag aannemen, dat de Romeinen, nagenoeg tegen 

 het einde der vierde Eeuw , bij het paardrijden , zich van rijza- 

 dels bediend hebben ; terwijl men zich tot dien lijd toe met dek- 

 kleeden (stragula) beholpen had. Ook schijnen de zadels, toen 

 deze wet werd uitgevaardigd, nog niet zoo algemeen in gebruik 

 geweest te zijn , dat ze aan de posthuizen voorhanden waren. 

 Ware dit toch het geval geweest, waartoe zou dan de bepaling 

 gediend hebben, die in dezelfde wet voorkomt, dat, indien be- 

 vonden werd, dat de zadel meerder gewigt had, dan de toege- 

 stane zestig ponden, dezelve aan de posterij in stukken gesneden 

 moest worden? In dezelfde wet vindt men ook, 'dat de averta 

 niet meer dan vijf en dertig ponden wegen mogt. Dit woord 

 werd vóór de geleerde verhandeling van bergier, sur les grands 

 iheiiiins de Rome, met de noten van henninius uitgegeven 2, 

 meestal dus verklaard, als of het iets beteekende, dat tot de op- 

 tuiging van het paard behoorde ; eene uitlegging , die voorzeker 

 door de woorden van onze wet geheel vervalt, daar de at'erin 

 wel degelijk van de .ir//a en de Jrcni onderscheiden wordt, en 

 het niets anders dan een valies kan beteekenen, dat achter den 

 ruiter op het paard werd vastgemaakt, zoo als de geleerde gotho- 

 FREDus in zijnen cnmiiicniarius van genoemde wet voldingend 

 na HENNlNius betoogd heeft, zich ook op den Coiiimen/ci/nr C'ni- 

 tjuiiiiius beroepende, die om het woord /;tva bij horatios, sat. 1. 6, 

 106 te verklaren, er (wcrla als van gelijke beteekeiiis achter zet; 

 welke verklaring ook bij acro, in zijnen Comi/ic/ilnriiis op die 

 plaats van horatius, in de cditio Henrico-Petriiia van het jaar 

 1555, gegeven wordt. 



Maar welligt heb ik u reeds te lang in de stallen en l)ij de rij- 

 tuigen en postdicrcn der Romeinsche pesterij doen vertoeven. Ik 



I Ad C.od., p. 580. - IV, 15. 



