110 DERDE KLASSE. 



legerbenden, en ook door vreemde gezanten gedaan werd. In 

 deze verblijven was men van den noodigen voorraad voorzien 

 om de reizigers te onthalen, en de noodige ververschingen aan 

 te bieden, waarvoor de Rectoies der Provinciën zorg moesten 

 dragen, terwijl de proviandering, althans onder valentinianus 

 den Eersten, ten laste der naburige steden en plaatsen schijnt 

 geweest te zijn. Tot het bewaren van de proviand waren ma- 

 gazijnen met de postgebouwen verbonden, eu was het huishou- 

 delijk bestuur aan de Curiales of aan de municipale overheid 

 aanbevolen , die men Praepositi mansionum noemde; want, daar 

 deze plaatsen meestal zeer levendig waren, en er veel vertier 

 plaats vond, zóó zelfs, dat op sommige van dezelve kleinere pa- 

 leizen voor de Vorsten gevonden werden, zoo kan het geen ver- 

 wondering baren, dat sommige der meest bezochte niansiones 

 het voorkomen van kleine steden of vlekken vertoonden , en er 

 in dezelve eene Curia en dus eene curiale of municipale regering 

 gevestigd was *. Het was er evenwel verre van af, dat op elke 

 wisselplaats zulke kostbare inrigtingen waren daargesteld. Inte- 

 gendeel waren de meeste , die mutationes genoemd werden , een- 

 voudig ter verwisseling van rijtuigen en posldieren aangelegd, of 

 liever vooronderstel ik, dat op de mutationes alleen de posldie- 

 ren verwisseld werden, terwijl de rijtuigen niet veranderd wer- 

 den, maar tot op de naaste mansio doorliepen. Vraagt men nu, 

 hoe de verhouding tusschen de mansiones en eenvoudige Diiita- 

 liones geweest zij, dan geloof ik, dat het boven aangehaalde iti- 

 ncrariiwi Burdigallense ^ ons grond geeft , om te mogen ant- 

 woorden, dat men nagenoeg om de vierde wisselplaats, althans 

 in Gallië, ééne mansio, die tevens wisselplaats was, aantrof. Im- 

 mers leert het ons , dat tusschen Bordeaux en Arles dertig muta- 

 tiones en elf mansiones, en even zoo, dat langs den weg van 

 Arles naar Milaan drie en zestig mutationes en twee en twintig 

 mansiones gevonden werden. 



Het spreekt van zelfs, dal op de wisselplaaisen het niet ont- 



' Coit. Thend. !l, p. .V2S, in p.iratlllo en IV. p. 18. 

 • T. il. pi. 



