Heerbanen en cursus publtcvs der Romeinen. 115 



Eoeken te bewijzen, doch ten opzigle der Magistri nüUlitin door 

 RiTTER wordt tegengesproken ', het regt van toekenning der evcc- 

 tio zouden genoten hebben. Doch wie ook dit regt mogen ge- 

 had hebben, alle moesten zich aan de bepalingen liouden, welke 

 hun daaromtrent door de Keizers in der tijd werden voorge- 

 schreven 2. Er schijnt ook een onderscheid bestaan te hebben 

 tusscheu de diploinata, die door de Keizers zelve, en die, welke 

 door de PraefecH Praetorio en andere hooge ambtenaren uitge- 

 reikt werden, in dit opzigt vooral, dat het regt der laatstge- 

 noemde veel meer beperkt was, om op 's Rijks kosten een lan- 

 ger verblijf in de manslones toe te slaan, tenvijl de Keizers dit 

 naar willekeur konden verlengen 3. 



Welligl zou iemand kunnen vragen, aangezien bijzondere per- 

 sonen van deze pesterij weinig of geen gebruik konden maken 

 en dezelve alleen voor 's Rijks dienst geschikt was, waartoe dan 

 dezelve op zulk eene ruime schaal ingerigt, en waartoe dan zulke 

 groote sommen gelds aan haar besleed? Ik geef toe, indien men 

 de zaak naar onze tijden lieoordeelt, moet dit vreemd voorko- 

 men, doch die bevreemding valt weg, wanneer men bedenkt, dat 

 het toen ter lijd aan geregelde middelen van gemeenschap tus- 

 scheu de hoofdstad liijna geheel ontbrak, en dus voor elk bevel, 

 of elke mededeeliug, of onderrigting, of vraag, en wat iets vaii 

 dien aard meer was, boden en ambtenaren onophoudelijk door 

 het onmetelijke Rijk heen en weder trokken. Men behoeft slechts 

 de brieven van plinhjs aan TBArAKis in te zien , om zich een 

 donkbeeld te kunnen maken , om welke beuzelingen al boden aan 

 den Keizer werden afgezonden. De Keizers daarenboven hiel- 

 den zich vaak in Gallië, in Asië of aan deu Rijn of Donau op, 

 waardoor de couricr-wisseling in geen geringe maat vermeerderd 

 werd, daar er in den Senaat ic Rome bijna niets verhandeld 

 werd, waarvan den Keizer niet dadelijk kennis werd gegeven*. 

 Verder moet men niel uit het oog \erliezen, dat in de onder 

 • lieidene Generaal-douvernemenlen, in do Dioceses en in de 



' Ad Cod. p. 539 iiola (n). ' Cotl. \i. 5.")7. 



' Coit. p. 530. > Cod. p. .".e-). 



