Heerbanen en cursus publictis der Romeinen. 117 



Ten tweede : waar het vervoer of de reis spoediger te water 

 dan te land kon geschieden, of men rivieren, meren en zeeën 

 moest overtrekken , vond men van wege de Keizerlijke pesterij 

 de noodige boten, schuiten en schepen behoorlijk bemand in ge- 

 reedheid , om de reis terstond te kunnen voortzetten i. Zoo meen 

 ik met cenigen grond te mogen voorouderstelleii, dat de Classis 

 Brilniiiücii , die door de Romeinen tusschen Britannië en onze 

 kusten geregeld onderhouden werd, niet alleen diende, om de 

 kusten dier lieide landen te beveiligen, en om goederen of on- 

 derhoud voor de legers over te brengen , maar ook, om couriers 

 en ambtenaren over te zeilen 2. 



Ten derde : het getal rijpaarden en rijtuigen, hetwelke op den- 

 zelfden dag , op elke wisselplaats , mogt afgegeven worden , was 

 bij wettelijke voorschriften bepaald 3, ten einde Keizerlijke ren- 

 boden en amijlenaren van den hoogslen rang nimmer zouden 

 behoeven te wachten. Voor die renboden of veredarii moesten 

 altijd paarden gereed staan, en ten einde hen reeds van verre 

 te kunnen onderscheiden , en hen dus aanstonds te kunnen voort- 

 helpen , droegen zij pluimen [pcnmie) op hun hoofddeksel *. 



Ten vierde: in de diplomala of vrijbrieven voor de posterij 

 was naauwkeurig uitgedrukt, niet alleen de soort en hel getal 

 der posldieren en rijtuigen ^ , welke men eischen mogt , maar 

 ook de plaats, tot welke de efectio vergund was, en de lijd, ge- 

 durende welke ze geldig waren •>. Daarom moest ook op de 

 diploniata, door de hoogc ambtenaren uitgereikt, de dag der 

 afgift naauwkeurig aangelcckeud zijn. ten einde de /'wcfores der 

 Provinciën ', in steden aan den grooten weg gelegen, zouden 

 kunnen nazien, of de tijd van de vergunning al of niet ver- 

 streken was. Aan deze beambten toch moest hel diploma bij 

 ile doorreis vertoond en door hen geviseerd [snhscrilii) wor 



' tiuuiomiiDL:», Hij Ctid. |). "»79. HtKNi.MtJ» mt ut:iiGli:i; , IV, H, §. 



- Canneciltlu, in Poiiiumo, p. 135. 



' Cod. p. ülO, U59, 560, 567, .SeS, 572. 



' Zie BiTTCi;, ad Cod. p. 550. « Cod. p. 555. 



' Cnd. p. .'iSn rn ."iCO, ' Cod. p. 539. 



