Kedevoering. 133 



Het ligl builen mijn bestek, om te onderzoeken , wie eigenlijk 

 bevoegd is, om over kunst te oordeelen, daarover is reeds meerma- 

 len met zaakkennis gehandeld ; of om het gevoelen van den geleer- 

 den duilschen kunstkenner rudolf markgraaff , na te gaan, wan- 

 neer hij zegt: «dat wij het regt niet hebben, om aan iemand de 

 «bevoegdheid van het oordeel over kunst willekeurig toe te staan 

 »of te ontzeggen, ten zij hij ons, door de wijze van zijn oordeel, 

 » zelf dat regt in handen gegeven hadde." Evenmin wil ik hier 

 in beschouwingen treden , in hoeverre de tegenwoordige kunst- 

 kritiek karakteristiek kau genoemd worden , en of de menig- 

 vuldige kunstbeoordeelingen in tijdschriften en dagbladen voor- 

 of nadeelig op de kunst werken. Ik wil eeniglijk door enkele 

 voorbeelden trachten aan te loonen, hoedanig in onze dagen 

 veelal over kunst geoordeeld wordt, en welke de invloed daarvan 

 zijn moet. Mag de kunstenaar al beweren, dat niet elk hel regt 

 heeft, om over zijne kunst te oordeelen, — zeker is het, dat elk 

 dat regt neemt. Dat algemeen oordeel uu oefent op de kunst en 

 hare beoefenaars den grootsien invloed uit; het is niet zelden 

 doodelijk voor beiden. 



Gelukkig bezitten wij in ons vaderland kunstkenners, die met 

 een warm en zuiver aesthelisch gevoel de kunst be'oordeelen; ook 

 niet weinig verstandige mannen, die daarover een gematigd en 

 schroomvallig oordeel vellen ; doch hun getal is gering te noemen 

 in verhouding tot dezulken, die eigenlijk weinig of niet kunnen 

 zien, veel minder kunnen oordeelen. Hoedanig uu veeltijds dat 

 kunstoordcel der menigte is, zal ik niet breedvoerig behoeven te 

 vermelden , daar de meeste uwer wel door eigene ouderviuding 

 zullen weten , hoe oppervakkig , onbedacht , ja diep onkundig 

 dit doorgaande is. Hel zal genoegzaam wezen, om slechts op onze 

 icnloonslellingen te wijzen , waar wij deze ervaring in ruime 

 mate kunnen verkrijgen. Tracht u te herinneren , wat gij daar, 

 zelfs o]> ééne enkele, niet al hebt gehoord. Hoeveel u ook daar- 

 van moge ontsnapt zijn, gij zult toch, als verstandige opmerkers, 

 nimmer kuinien vergeten, hoe menigwerf daar stukken, den naam 

 \aii kuMstworkcM dragende, hemelhoog werden geroemd, eeniglijk, 

 uuidal zij een kleurig, en gelijk men liet noüinl, ten aardig en 



