Jacoha /e^cti over Jan van Bcijoen. 189 



BiLDERDiJES sijstema omlrenl het Huis van Beijeren, koml in 

 losrte woorden op het volgende neder: » Holland en Zeeland was 

 een mannelijk Leen. Dit Leen verviel in 1345 bij den dood van 

 WILLEM den IV''™ aan het Rijk. Willem was kinderloos over- 

 leden en zonder zwaardmagen. De Keizer kon er nu mede be- 

 leenen wien liij wilde, mits geenc vmuiv, want hij kon geen 

 rcgt leen tot een vrouwenlcen maken. Hiertoe ware een rijksdag 

 noodig geweest. Hij gaf echter aan zijne echtgenote margareet 

 een verleibrief waarbij hij den ingezetenen beval haar als naaste 

 erfgenaam van willem IV te erkennen. »Maar," zegt hij (ver- 

 gunt mij, M. H. ! liier zijne woorden te gebruiken), »dii was 

 een knotiiver/c, er was een rlessoiis fles Cortes onder ^." 



Wij stemmen volmondig loe dat het Leen van Holland ai //;/7 /o 

 een mannelijk Leen was. Maar al stemden wij er l)ij toe dat 

 Keizer lodewijr het rcgt niet had om er eene vrouw mede Ie 

 verlijden 3, zoo is Let toch volstrekt waar dal hij zulks gedaan 

 heeft; dat hij op den 15"° Januarij 1346 zijne gemalin marca- 

 BETHA, als oudste zuster van willem IV, met Holland, Zeeland 

 en Friesland beleend heeft met alle de daarbij behooreude pleg- 

 tigheden*, waarvan de opene brief nog voorhanden is; dat zij 

 dien ten gevolge hier ie lande gekomen is , door alle de Edelen 

 en Steden, die toch moeijelijk gissen konden dal dit slechts 

 «knoei werk" en zóó niet gemeend was, is erkend, aangenomen en 

 als Gravin gehuldigd; dat zeven maanden later diezelfde Keizer 

 bij een openbaar stuk ^ de Erfopvolging regelde voor het geval , 



' Bii-BEriDijK, D. 111, bl. 127, 129, 132 en 158. 



' llicrvün is cilderduk liet bewijs scliuldig gebleven. Hij beweert, dat sprak 

 van zelf'. — Manr dil spreekt zoo weinig van zelf, dat Keizer rldolf dat zelfde 

 in 1282 beloofd beeft, cd dat later Keizer FREDEitiü III, w\\\muKKV noruine ujo- 

 ris met deze landen beleende. — Over dil laatste is dan ook li. (IV. 216 en vuli,'.) 

 vrij luchtig heen geloopen. 



' ï. Mjeiiis, Ch. II, bl. 702, Waar de Keizer zegt: "Nos — ipsani de prac- 

 bcriplis Cidnilalibus Ilollandie cl Zeelandie ac Üominio Frisiae a nobis el Sacro 

 ftoniano Imperio in feodum descenilcnlibus, taniquani voriorem, proximiorem et 

 atiii'iuiorem beredcm per osculum oris cl sceptro Imperiali adbibitisque aliis 50- 

 l<*ninitatibtts debitis et consnelis, infeodavinius et invcstivimus etc. 



* V. NiKiiis, II, p. 727 — qiiin »emper dicli Comitalii' el 'loTiinia lunihomi- 



