Over hel naluurlyke in dtvhlliuusl en wcii/iyekendAeid. 2-j:i 



zorgvuldig eeibiedigeii. Slechts moet het schoone en welvoege- 

 lijke weder naar de regelen der natuur beoordeeld worden, niet 

 naar die der mode of etiquette. Het valt niet te ontkennen, dat 

 de Frausche treurspeldichters uit de eeuw van lodewuk XIV, 

 door zich in alles naar den toeumaligen hoftoon te schikken, de 

 ware natuurlijkheid wel eens heLhen opgeotl'erd aan een schoon, 

 dat meer conventioneel dau wezenlijk is. Over het algemeen 

 wachte men zich om hetgeen wij natuurlijk of onnatuurlijk in 

 het dagelijksclie leven noemen , ook altijd in de werken der kunst 

 als zoodanig Ie prijzen of te laken. In de laatste helft der vo- 

 rige eeuw, toeu nmEROT en de Encyclopedisten in Frankrijk den 

 boventoon voerden, begon men eensklaps tegen verzen in too- 

 ueelstukken uit te varen. Men noemde het onnatuurlijk, dat 

 mensclien al rijmend en in maat op het tooneel met elkaar spra- 

 ken, daar men toch in de werkelijke wereld zulke rijmende per- 

 sonen niet aantrof, en de een op het zeggen des anderen: -nU'at 

 is liet neder schuuii!" niet antwoordde: »/«, heerlijk spreidt de 

 zon van daa^ haar glans Icn toon!" Men wilde dus, ten minste 

 in de zoogenaamde burgerlijke tooneelspeleu, alle verzen verban- 

 nen hebbeu. Ook in Duilschland kleefde men een tijd lang dat 

 gevoelen aan, hetwelk zelfs door den groeien lessing gerugsleuud, 

 en mede op het hoogere treurspel toegepast werd. Dwaas bejag 

 vau natuurlijkheid , vooral wat de hooge tragedie geldt I Het 

 looneel is geen louter werkelijke, het is ecne geïdealiseerde 

 wereld, die in ecu hooger glans zich voordoet, eu waarin ver- 

 zen even naiiuirlijk zijn, als in de werkelijke wereld het proza. 

 Na dit een eu ander brcedcr te hebben ontwikkeld, deed de 

 Heer lvloks den waren aard van het natuurlijke in welsprekend- 

 heid en diciilkuust nog sterker uitkomen, door hel beeld vau 

 den oniiatuurlijken redenaar op den kansel en in de pleilzaal te 

 schelsen, en als een in zijne soort onoverlrod'en voorbeeld vau 

 onnatuurlijkheid iu poezij , den dichler swanenburg voor te stel- 

 len. Van de naluurlijklieid (zou als hij verder opmerkte) is de 

 eenvoudigheid, in de werken der kunst, oeue onafscheidelijke ge- 

 zellin ; en niets is onnatuurlijker, dan wanneer men 1>. v. eeu 

 kort en kraclilig woord, dal door zijne waarheid irelt , <n uil 



