276 EERSTE KLASSE. 



lijks de waarde van een half milliard (500 millioenen) guldens; 

 en men had zelfs geen flaauw denkbeeld van den onmetelijken 

 rijkdom , welke te dezen opzigte onze aarde en vooral de Nieuwe 

 Wereld, in den schoot der CordUlères , besloten hield. Geen 

 wonder derhalve, dat ferdinand cortez met zijne koene med- 

 gezellea , op dien altijd gedenkwaardigen togt ter verovering van 

 Mejcico , zich in eene betooverde wereld waanden , toen zij alles 

 rondom zich van massief Goud en Zilver zagen blinken, en die- 

 zelfde edele metalen, welke in Europa zoo kostbaar geacht wer- 

 den , voor onbeduidende snuisterijen konden meester worden ! 



Op eene zonderlinge wijze werden de gemoederen dier Spaan- 

 sche veroveraars verdeeld tusschen eenen vurigen godsdienstijver, 

 om overal het kruis te planten en met verachting van hun leven 

 de afgodstempels, die van het bloed der menschenoffers rookten, 

 te vernielen, en tusschen eene onverzadelijke hebzucht, om zich 

 schatten van Goud en Zilver te verzamelen. Aan deze twee zoo 

 zeer verschillende hartstogten, welligt meer nog dan aan hun 

 overwigt in de kunst van oorlogen , was het toe te schrijven , dat 

 zij er in slaagden, om, met een handvol volks., het zoo zeer be- 

 volkte en beschaafde Rijk der Incas te vermeesteren, en den trot- 

 schen montezuma , in de hoofdstad van zijn Rijk , in zijn eigen 

 paleis , in ketenen te slaan. 



Dat Goud en Zilver kostte evenwel aan velen het leven , toen 

 zij later , bij hunnen terugtogt , niet konden besluiten zich van 

 dien kostbaren, hen in de vlugt zoo zeer belemmerenden last te 

 ontdoen. 



Het verhaal van dien togt levert eene schijnbaar zonderlinge 

 en met latere ondervindingen tegenstrijdige omstandigheid op. 

 Men leest namelijk daarbij veel en telken reize van Goud, in welks 

 bewerking de inboorlingen reeds toen schijnen uitgemunt te heb- 

 ben, doch in evenredigheid slechts zeer weinig van Zilver; en 

 de gemaakte buit, zoo als dezelve uit officiëele stukken van dien 

 tijd bekend is geworden , bestond dan ook , voor verre het groot- 

 ste gedeelte uit Goud; terwijl, zoo als l)ekend is, de Mexjcaan- 

 sche mijnen, in latere tijden, grootendeels Zilveren betrekkelijk 

 slechts zeer weinig Goud hebben opgeleverd. 



