Iets over edele Metalen. 277 



Zoo lezen wij onder anderen in den eersten brief van cortez 

 aan rarel V, dat onder den behaalden buit van 2600 marken 

 der beide edele metalen , waarvan de Keizer zich het quinto 

 (vijfde gedeelte) toeëigende, slechts 500 marken Zilver begrepen 

 waren; het Zilver stond dus daarbij, in evenredigheid tot het 

 Goud, als 5 tot 26. 



De gereede verklaring dezer schijnbare tegenstrijdigheid ligt in 

 de meer gemakkelijke en hoogst eenvoudige wijze, waarop het 

 Goud, door eenvoudige wassching uit het zand, waarin hetzelve 

 in den gedegen staat voorkomt, verkregen wordt; terwijl daar- 

 entegen de extractie van het Zilver, dat meestentijds met ver- 

 schillende andere zelfstandigheden verbonden in de ertsen voor- 

 komt, die uit de diepten der aarde moeten opgehaald worden, 

 eene metallurgische , chemische en mechanische kennis vereischt, 

 welke de Aztequen , bij al hunne beschaving , nog niet schijnen 

 bezeten te hebben, en eerst later door de Spaansche veroveraars 

 werd ingevoerd. 



De metallurgische kennis der inboorlingen, tijdens den Spaan- 

 schen veroveringskrijg, schijnt zich eenvoudig bepaald te hebben 

 tot de zandwasschingen en tot het smelten der ertsen , aan de 

 oppervlakte der aarde voorkomende, waarin de edele metalen 

 meestal het zuiverst gevonden worden; terwijl men meent, dat 

 hiertoe draagbare ovens werden gebruikt , die met hout ge- 

 stookt, op de hoogste, het meest aan den wind blootgestelde 

 plaatsen werden nedergezet, opdat de luchtstroom het vuur zoude 

 aanblazen. 



Hoezeer de wijze om het Zilver uit de ertsen te verkrijgen 

 door de veroveraars, die het buskruid en het ijzer (beide aan de 

 Aztequen onbekend) tot de mijnwerken konden bezigen, al da- 

 delijk belangrijke verbeteringen moest ondergaan, zoo bleef ech- 

 ter de extractie , bij smeking en cupellatie , nog steeds groole 

 zwarigheden opleveren, voornamelijk ter oorzake van de noodige 

 braudstoffen in de meeste mijndistricten , en van de aanzienlijke 

 hoeveelheid Lood, voor de cupellatie, welk metaal aldaar niet 

 zoo gemakkelijk te verkrijgen was. 



De ontdekking om hel Zilver, door Amalgantatie met Kwik- 



