Bouw/ttinst in de Middeleeuwen. 307 



Helgeen hier in het klein is aangeduid, geschiedde eveneens 

 bij de grootere voorwerpen, maar natuurlijk werd alles dan veel 

 zamengestelder. 



Het is aan het verwaarloozen van deze handelwijze , of moge- 

 lijk aan de onbekendheid van dezelve, dat vele nieuwe voort- 

 brengselen des Gothischen stijls iets aankleeft, waardoor zelfs on- 

 ingewijden gevoelen, dat het niet zoo is, als zij aan oude ge- 

 bouwen hebbeu opgemerkt. Het zijn wel dezelfde ornamenten, 

 dezelfde vormen, maar de rangschikking verschilt, de ontwikke- 

 lingen zijn gebrekkig, en, als ik mij zoo eens mag uitdrukken, 

 het groeit zoo niet uit elkander, met ééu woord, men kan er 

 niet regt de reden of aanleiding van vinden. 



Deze en diergelijke wijze van handelen diende tot rigtsnoer 

 voor het ontwerpen van Golhische gebouwen en ornamenten, en 

 kenmerken den bloei van dezen stijl. In den aanvang was het 

 zeer eenvoudig, en de regels zijn dan gemakkelijk te ontdekken; in 

 de laatste perioden , werd alles veel zamengestelder, en wierden de 

 overgangen moeijelijk en ingewikkeld. Van een' vierhoek lot eenen 

 zeshoek over te gaan vereiscbt b. v. bij torens veel bedrevenheid; 

 bij tabernakels, freda's en predikstoelen geschiedt dit gemakke- 

 lijker; tot de andere veelhoeken wordt dit echter bijna ondoen- 

 lijk , zonder zeer gezochte vormen , en versieringen en dooreen- 

 slingeringen te bedenken, die ten laatste den ondergang des stijls 

 hebben berokkend. 



Het streven der Bouwkuustenaars heeft dus meer eene strek- 

 king gehad, om elkander te overtreffen in ingewikkelde grond- 

 vormen, waardoor de meeste geheimenissen van lieverlede inoei- 

 jelijker en voor oningewijden geheel onbegrijpelijk werden, dan 

 wel in het nabootsen van de natuur, hetgeen, wanneer wij de 

 denkwijze en beschaving van dien tijd overwegen, zeer natuur- 

 lijk moet voorkomen. 



Plaat V, fig. 8, is een doortrek van den platten grond van 

 de Kathedraal van Milaan, zoo als zij door cesau cesauiani, een' 

 der laatste liouwmeestcrs in den Gothischen stijl, die daar aan 

 gewerkt heeft, in zijn werk wordt medegedeeld. 



Daarin is A het kruis (in bet Fraiisch la Croiséc, in het En- 



