308 EERSTE KLASSE. 



gelscli Crossing), B de grooie beuk, C, C, C, C, de zijbeuken, 

 D, D, de tranceps, of dwarsbeuk, E, E, E, E de zijlranceps, 

 F, het koor, G, G, G, de kooromgang. 



Deze kerk is in vele opziglen merkwaardig, vooreerst door- 

 dien zij dubbele zijbeukeu heeft, ten tweede door de zijlranceps, 

 die nog veel zeldzamer is; maar vooral verdient zij opmerking, 

 om hare eenvoudige constructie. Er is slechts ééne afmeting be- 

 paald, namelijk de breedte van het koor van de ecne zuilenas lot 

 de andere; de helft dezer breedte is die der zijbeuken en koor- 

 omgangen ; het achthoekige gedeelte van het koor is de helft van 

 eenen regelmatigen veelhoek; de dikte der muren is gelijk aan 

 •nr der koorbreedte; de dikte en voorsprong der schraagpijlers 

 I, I, I, I komt overeen met de diagonaal van het vierkant, be- 

 schreven op de dikte van den muur, en zoo met de meeste af- 

 metingen; hetgeen daarom merkwaardig is, omdat dit met de 

 handelwijze der Duitsche middeleeuwsche Bouwmeesters, zoo als 

 die door hofstedt en anderen worden opgegeven, in zeer vele 

 gevallen overeenkomt, hoewel echter de Duitsche kerken, door- 

 gaans veel zamengeslelder van grondvorm zijn dan die van Milaan. 



Maar niet alleen liet plan, ook de opstand -werd even regel- 

 matig ontworpen. In plaat IV , fig. 1 , ziet men de doorsnede 

 van die zelfde kathedraal, insgelijks uit het werk van cesar ce- 

 SARiANi ontleend. 



Het geheel is ingesloten in eenen gelijkzijdigeu driehoek, die 

 zesmaal de koorbreedte tot basis heeft. In dezen driehoek heeft 

 men lijnen, evenwijdig aau de opstaande zijden getrokken, waar 

 door de driehoek in een aantal gelijke en gelijkvormige parallelo- 

 grammen wordt verdeeld; de lijnen a, b ene, d bepalende 

 gewelfsaanvangen der zijbeuken; e, f, g is een gelijkzijdige drie- 

 hoek; hierdoor wordt de lijn c, d bepaald, waardoor de ge- 

 boorte van het gewelf van de grooie beuk wordt geregeld en 

 ■zoo is het mei de meeste lijnen en punten gelegen. 



In het ontwerpen der opstanden , is dus hier van den gelijkzij- 

 digeu driehoek gebruik gemaakt, en het is deze, die dient om 

 de belangrijkste punten en afmetingen van hel ontwerp vasi ie 

 stellen, iels waarvan men te voren niets wist eji bij het ont- 



