Boutvkuiiil lil (Ie Middeleeuwen. 30!) 



werpeu van classieke projecten , zelfs niet de geringste zweem is 

 te vinden. 



Hetgeen echter ongetwijfeld als het merkwaardigste gedeelte 

 der Gothische bouwkunde wordt beschouwd , is de wijze, waarop 

 zij hunne gewelven uitvoerden. 



In plaat V, fig. 1 heeft men de horizontale projectie van een 

 gewelfsvak. Al de lijnen stellen voor de assen der ribben; B, E 

 is die van eene graadrib, hedendaags ook wel Diagonaalrib ge- 

 noemd, A, C van eene kiuisrib, en B, C van eene tersteekrib; 

 B, D heeft naar de verschillende positiën, waarin zij kan ko- 

 men, drie verschillende namen. Laten wij aannemen, dat het 

 eene schildribis, dat is eene rib, die legenden zijwand aansluit. 



Wanneer deze schildrib B, D, een rondljoog is, (zie fig, 2) 

 dan zal B, E den vorm hebben van fig. 3 ; het is in het oog 

 vallende, hoe vlak deze boog op het hoogste gedeelte wordt, en 

 hoe moeijelijk het bij groote spanningen moet zijn, om deze rib- 

 ben juist en zuiver wigvormig te maken, daarenboven vorderen 

 zij eene zeer belangrijke dikte, om het spatten in de lendenen 

 bij .r, x te verhinderen, hetgeen op wiskundige gronden is aan 

 te wijzen. Ten gevolge hiervan beweert wiegman, dat alles 

 aanduidt, dat deze gewigtige zwarigheid het eerst de aanleiding 

 heeft gegeven, om den puntboog in te voeren, zoo niet als sie- 

 raad, dan ten minste als beginsel van constructie. 



In de figuren 4, 5, 6 en 7 zijn deze puntbogen aangegeven; 

 overal vindt men op de lijn D, B denzelfden putftboog D. B, h 

 slaan, die hier als schildrib en grondvorm dient; de overige zijn 

 echter alle verschillende, naar de onderscheidene wijze, waarop 

 zij ontworpen zijn; a, c duidt de kruisrib A, C van fig. 1 aan, 

 g, c de tersteekrib B, C van fig. I , en a , f, de graadrib A, B 

 van die zelfde figuur. 



Voorts is de geheele constructie, die men in de middeleeuwen 

 volgde, en zoo als zij in het oude manuscript van bartel ranisch 

 wordt opgegeven, dood eenvoudig, en door ons in fig. 4,5,6 

 en 7 opgevolgd, zij is de navolgende: 



B, e = A, C, fig. 1 ; B, f = A, B, fig. I : c, g = D C fig. I, 

 VfX)rls worden uit B en C loodlijnen op B, D getrokken. 



