Bouwkunst in de Middeleeuwen. 311 



geworden. Men ziet, dat de ribben haar tot reglslandeu dienen. 

 Ten gevolge hiervan, zou men al de kluizen kunnen wegnemen, 

 en alleen de ribben laten staan, die dan een gewelf met groote 

 open vakken zouden daarstellen, hetgeen somtijds bij zeer ver- 

 sierd \verk geschied is, en alsdan met opengewerkte ornamenten 

 wordt aangevuld. 



Van zoo iets vindt men bij de Romeinen geen spoor, en het 

 zou ougeloofelijk en onuitvoerlsaar schijnen, indien er van deze 

 stergewelven geen houderde voorbeelden hestonden. Met regt 

 wordt dit, en zelfs de geheele constructie der zuilen en zijwan- 

 den, beschouwd als iets, dat in stoutheid en liglheid niet is 

 overtroffen geworden. 



En toch wordt het meer en meer duidelijk, dat men deze 

 oude handelwijze volgende en naar onze kennis wijzigende, de- 

 zelve zou kunnen verbeteren en een' slap voorwaarts doen ; maar 

 dit aan te toonen zou ons te ver leiden en ligt ook niet in onze 

 bedoeling. 



In al hetgeen isbijgebragt, zijn als het ware niets dan elemen- 

 ten gegeven; waut er bestaan nog eene menigte andere handelin- 

 gen, andere vormen en andere constructiën , waaavau er velen 

 zeer vernuftig en schoon zijn. 



Ik hoop echter, dat het voorgedragene genoegzaam zal zijn 

 om aan te toonen, op welke hoogte wij thaus in het onderzoek 

 der middeleeuwsche constructiën gevorderd zijn ; alsmede waariji 

 grootendeels die meestergeheimenissen der Vrijmetselaars-orde ge- 

 legen waren. 



Er blijft nog een zeer ruim veld over om te onderzoeken, na- 

 melijk op welke gronden deze handelwijze berust. Van som- 

 migen kan men zulks vermoeden, andere liggen nog geheel in het 

 onzekere. 



Met is niet denkelijk , dat liier hoegenaamd geene wiskunde 

 zou gebruikt zijn; maar dat dit zeer ver heeft gereikt, moet 

 men betwijfelen. B. v. waren de Bouwmeesters in slaat hunne 

 gewelven ie berekenen, en volgens welke regels deden zij dit? 

 Denkelijk is de ondervinding de grootste leermeesteres geweest, 

 en hebben zich de voorschriften daarnaar geregeld. 



