De gevolgen van hel vervoer door sloom. 339 



groole ontdekking in hel gebied der werktuigkunde, eveu of de 

 Voorzienigheid het stomme stof gebood, om den geest in zijne 

 vlugt naar booger en beter te scliragen. Zoo zien wij de druk- 

 kunst te voorschijn treden, toen Europa zwoegde, om door de 

 laatste ure van den nacht der middeneeuwen naar bet licht van 

 eenen nieuwen dageraad heen te dringeu. Op gelijke wijze zal 

 de voorwaartsche beweging der tegenwoordige geslachten onder- 

 steund, ja, boven alle verbeelding versneld worden dooreen 

 ongehoord werktuig vau vervoer, wiens uitvinder voor veertig 

 jaren nog, door den aldurver, die toen Europa's lot beheerschte, 

 als een ontwerper van hersenschimmen werd teruggewezen: ik 

 bedoel de uitvinding van Stoomschcpen , en later ook van Stoom- 

 n'o^ens, die eigentlijk door u, Mijne Heeren! behooren aange- 

 merkt te worden als een aanvulsel op de boekdrukkunst. Gelijk 

 wij aan het hoofd onzer almanakken een nieuw lijdvak beginnen: 

 /Vn de uitvinding der bockdrukkiuut , zoo zullen onze naneven 

 schrijven : Vier honderd jaar na de uitvinding der stoomschepen 

 en der stoomwagens. 



De korte jaren, binnen welke de drukkunst uit de zwachtels 

 van haren vader coster tot den staat van volwassenheid onder 

 fiOTTEKBEBG opgroeide, zij bewijzen u zonneklaar, dat do toen- 

 malige geslachten reeds genoeg ontwaakt waren, om de drin- 

 gende behoefte aan die uitvinding en hare hooge strekking te be- 

 vroeden. Eene eeuw vroeger bad zij onder een logger geslacht 

 vcelligt veracht en ongei)ruikt blijven liggen. Ook de toepassing 

 des stooms op de vervoermiddelen verscheen in het juiste saizoen. 

 E^n overprikkeld geslacht, dat veel, snel en met rustelooze af- 

 wisseling wil genieten , zulk een gejaagd geslacht moest wel niet 

 geestvervoering eene beweegkracht omhelzen , die hetzelve de 

 wieken der vogelen aanschoot, en Ijergen , stroomen ou landen 

 als vlugtende scliin)nien voorbijrukte. üe ongehoorde snelheid, 

 met welke zich deze uitvinding in de toepassing verbreidde ^, en 

 de wonderen, welke deze uitvinding reeds bij bare geboorte 

 heeft gewrocht, doen de volkeren gi.ssen, wat zij vau haar, 



' In 18U iclile EngHan'l ) .iioombüoi . in tHJG imcr <I:m tOOO. 



23 • 



