340 OPENBARE VERGADERING DER TWEEDE KLASSE. 



eenmaal tot vollen wasdom gerijpt , te vi^acliten hebben. De 

 winzucht en het spel , door de verbeelding eener gouden toe- 

 komst ontvlamd, werpen zich met koortsachtige woede op onder- 

 nemingen, die rijken en volken met ijzeren gordels voor altoos 

 aan en door elkander zullen strengelen; maar het is juist deze 

 onbesuisde geestdrift, Avat ook de Nederlander van hare geldelijke 

 uitkomsten denke, die nog aan de levende geslachten het onge- 

 hoord geluk heeft beschoren , om Europa in alle rigüngen , van 

 het eene einde tot het andere, op de vleugelen van ziedende dam- 

 pen door te snellen. 



Zeker rijst bij U , Mijne Heeren ! de vraag op , of het uiet mo- 

 gelijk zoude zijn, dit nevelig voorgevoel der volken in eenige be- 

 stemde begrippen te ontplooijen? Het vraagstuk is moeijelijk, 

 zoo niet onoplosbaar. De geschiedenis, gij weet het, is daarom 

 de leermeesteresse des levens, dat zij ons uit gelijke oorzaken lot 

 gelijke uitwerksels doet besluiten; maar als zij nergens eene oor- 

 zaak, slechts eenigzins gelijk aan het stoomvervoer , heeft aan te 

 wijzen, dan ontvalt ons haar leiddraad in hel labyrinth der toe- 

 komst ten eenenmale. Voegt hier nog bij de onzekerheid. Mijne 

 Heeren! of wij sleeds luet dezelfde oorzaak op dezelfde hoogte 

 te doen zullen hebben. De uitvinding is nog in hare vroege 

 jeugd; slechts een luttel deel van de hulpmiddelen der nieuwere 

 scheikunde is nog op de behoeften des dagelijkschen levens toe- 

 gepast. Wie waarborgt ons in deze eeuw van werktuigkundige 

 wonderen, dat de sloomwegen niet door vlugger en onkostbaarder 

 middelen van vervoer zullen verdrongen worden, gelijk de straat- 

 wegen bij ons leven opgekomen , en door den stoom verdrongen 

 zijn? Niettegenstaande zoo veel sloffe tol weifelen, heb ik mij 

 op deze plaats gemeend niet ie mogen onttrekken aan het ko- 

 ninklijk vraagstuk des dags; en op het gevaar af, van door u 

 wedersproken, of van de toekomst als een valsche wigchelaar ge- 

 logenstraft te worden, zal ik thans eenige gissingen wagen, om- 

 trent de waarschijnlijke gevolgen van het stoomvervoer voor onze 

 maalscliappijcn, zoowol in den staat van oorlog als vrede. Ik 

 zal mijn doel bereikt achten, wanneer mijne dwalingen aanlei- 

 ding mogten geven lot wederlcggingen van uwe zijde, Mijne 



