De gevolgen van het vervoer door atoom. 341 



Heeren, die ons het spoor der waarheid nader voeren, dan in- 

 dien ik geheel gezwegen had. 



Hoe zamengesteld de werktuigen des stoomvervoers zijn mo- 

 gen, het uitwerksel is eenvoudig, versnelling in hel vervoer van 

 personen en goederen. Ik spreek hier dus niet over sloomkracht , 

 die fabrijkea in beweging brengt , en den arm van den mensch 

 vervangt door eenen anderen van ijzer; ik vraag niet, welken 

 invloed die buiten dienst stelling der dierlijke krachten van den 

 mensch op pauperisme , op communisme, of de volksverhuizingen 

 oefenen moet. Mijne vraag beperkt zich enkel hiertoe, wat eene 

 wijze van reizen en vervoeren zal te wege brengen , waarbij 

 acht uren, en meer, gewoonlijk in één uur worden afgelegd, en 

 waardoor Europa, ja geheel het vaste land der aarde, eenmaal 

 staat in te krimpen tot een plek, tien malen kleiner, dan wij 

 thans bereizen moeten? Bij de beantwoording dezer vrage, denk 

 ik eerst in 't algemeen te spreken; om ten slotte in eene bij- 

 zondere hoewel korte toepassing mijns onderwerps op ons eigen 

 Vaderland te treden. 



Het sloomvervoer heeft niet alleen in snelheid , gemak en min- 

 dere kostbaarheid, maar ook in regelmatigheid en veiligheid, 

 zulk eene besliste meerderheid, dat het op zijnen weg alle andere 

 middelen van vervoer, bij welke slechts eenige spoed verlangd 

 wordt, dadelijk moet verdringen. De nieuw gevondene druk- 

 pers zeide in de 15" eeuw tot de afschrijvers: «Schrijft zoo snel, 

 »zoo regelmatig en duidelijk, schrijft zoo goedkoop als ik, of 

 iilegt uwe pennen neder;" en op deze uitdaging legden de copiis- 

 len bij duizendtallen de pen neder, en waren zonder brood. Na 

 vier eeuwen geeft ous het stoomvoertuig eene tweede vertooning 

 van hetzelfde stuk, doch op een oneindig grooter tooneel; im- 

 mers op alle de linien, waar dit werktuig zich beweegt, heeft 

 hel alle gewone wagens en schepen, allhans die personen ver- 

 voerden, ganschelijk verdrongen, en ondernemers en bedienden 

 lieiden weggezonden, om naar eeu goed heenkomen te zoeken. 



Ja, Mijne Heeren! met den stoomwagen te rijden of van den 

 stoomwagen overreden te worden, ziedaar de keuze, die niet 

 alleen aan eenvoudige burgers, maar bovendien aan de regerin- 



