350 OPENB/VRK VERGADERING DER TWEEDE KLASSE. 



kcii en vruclitbaar Ie maken. De omzettende stroom der groole 

 rivieren van Noord-Amerika , bij welke onze Rijn een zaclit vlie- 

 tend beekje is, scbeen immers elk schip den weg naar de bin- 

 nenlanden voor altoos te versperren, tot dat de sloom de sche- 

 pen mei den toestel en voorraad der hoogste beschaving de ran- 

 den der woestenijen dagelijks geregeld doet schuren , en eerst de 

 oevers, later de binnenlanden met landbouwers, huizen en ge- 

 reedschappen bezet. Door dit middel is de raenschheid twee 

 eeuwen vroeger in het bezit van vruchtbare landstreken gesteld. 

 Woestenijen , die zonder deze hulp nog woestenijen zouden zijn , 

 geven u thans het tooneel eener bezige, vrije en welgeordende 

 maatschappij , die door de stoomschepon eiken dag in aanraking 

 met geheel de overige beschaafde wereld is. Zoo sluit onder het 

 gebied der wereldmagt alles in elkander. Mijne Heerenl De 

 stoom, die den mensch uit Europa drijft, schept hem een nieuw 

 en vruchtbaarder vaderland iu Amerika. 



Doch waartoe zouden wij , Mijne Heeren! aan den overkant des 

 AtlantischenOceaanshet bewijs gaan zoeken, hetwelk in onzen Rijn 

 en aan zijne oevers schier bij eiken stap te vinden is? Brengt u nog 

 eens, zoo het mogelijk is, voor uwe verbeelding terug, gelijk gij 

 voor vijf en twintig jaren dien stroom tegengaande in het hart van 

 Duilschland zijt opgedrongen. Den Rijn door paarden opgesleept 

 te worden was een slekkeugaug, die beter voor pakgoederen dan 

 menscheu paste. Gij plaatstet u dus op eenen postwagen , en in 

 drie dagen kwaanit gij, (wat moet ik zeggen, gestooten of gere- 

 den?) te Keulen. Gij reisdet verder, altijd gepakt in naaiiwe, 

 ongemakkelijke en trage wagens, die langs groote keisteenen , mei 

 welke de straatwegen belegd zijn, omstampten, en uw ligchaam 

 onbarmhartig door elkander schuddeden. Meesttijds giug uw 

 weg binnen de bergketens om, die den Rijn bezoonien; den 

 stroom zelven kreegt gij naauwelijks te zien, dan waar napoleon 

 een' enkelen maal de rotsen aan den oever deed springen , en al- 

 zoo eenen weg voor rijtuigen had gebaand. Zoo had gij in vijf 

 dagen Manhciin bereikt. Op dezelfde wijze kwaauit gij ook te- 

 rug; of zoo gij eenige afwisseling verlangdet, en uw oog zich 

 in de gezigten van den Rijn venveiden wilde, dan begaaft gij 



