Be geto/gefi van hel vervoer door stoom. 369 



slooruwegen op 'sGravenhage aanloopen, en de uiieiiiden der 

 electrisclie telegrafen langs die liuiën zich allen rondom het ka- 

 binet des konings verzamelen, alsdan zal men wederzijds vra- 

 gen, antwoorden en beraadslagen; en de Vorst zal zijne beve- 

 len bij nacht en dag uitvaardigen met dezelfde snelheid en juist- 

 heid, of zijn persoon te gelijk op den Helder, te Geerlruidenberg , 

 's Hertogenbosch , Naarden of Nijmegen tegenwoordig ware. Welk 

 eene eenheid en vaardigheid in onze maatregelen van verdedi- 

 ging, wanneer dit middel van gemeenschap, en een vorst, rijk 

 begaafd met het geoefend genie des krijgs, gelijk ons tegenwoor- 

 dig Opperhoofd, tot geluk des vaderlands zamen treifeu i. 



En dit te meer. Mijne Heeren! daar de spoorweg ons in 

 staat stelt om met onze krijgsbenden zeer spaarzaam om te gaan , 

 hetwelk voor een klein leger als het onze, waarvan zulk een 

 groot deel door de vestingen wordt verslonden, van het uiterste 

 belang is. Wanneer de linie van den IJssel , bij tamelijk hoogen 

 waterstand , werd aangevallen , zoude de electrische telegraaf van 

 den Overijsselschen spoorweg in één oogenblik te Arnhem of te 

 Deventer tijding brengen , waar de vijand aanviel , en in het- 

 zelfde oogenblik zoude uit eene der beide steden eene voldoende 

 magt door den stoomwagen vervoerd worden , om zich op het 

 bedreigde punt te vereenigen. Op deze wijze zouden 3,000 man 

 de diensten doen van 9,000 tegenwoordig. 



Mijne taak is niet geëindigd, Mijne Heeren! maar zeker mijn 

 tijd. Alleen moet ik u nog herinneren, dat het grootsche denk- 

 lieeld, om de volken der aarde door een' vliegenden wagen nader 

 tol elkander te brengen , reeds voor 250 jaren in het hoofd van 

 Nederlanders is opgerezen. Prins maurits, even groot wiskun- 

 stenaar en Averktuigkundige als krijgsheld, viel op het denkbeeld 



' Tücn ik (lil sprak, was mij nog niet bekend het ontwerp, hetwelk de Engel- 

 schc regering thans ten uitvoer brengt te liirmingham. Zij heeft aldaar voor 

 25000 £«1. aangekocht li morgen lamls lol het bouwen cener ccntraal-kaserne , 

 de groolsle die ooil in bel rijk gebouwd is. De electrische telegraaf, die van 

 alle zijden bcriglcn aanbrengt , wordt in het midden des gebouws geleid ; en zoo 

 zullen de troepen, na hel aankomen eens hevels, langs de spoorwegen binnen 

 «einige uren naar alle punten van Engeland, die door opsland of een' buitenland- 

 •f.hen vijand bedreigd zijn , vervoerd kunnen worden. 



25 



