413 EERSTE KLASSE. 



»vicinum erat, radios parallelos cogeliat ad trium paulo minus 

 »polHcum, sive unciaruin pedis Rhenolandici dislantiam." Dit 

 komt volkomen met onzen kijker overeen, waiit het is natuurlijk, 

 dat HUTGENS de twee glazen , die alleen konden dienen om den 

 kijker regtziende te maken , en wijders aan zijne werking moes- 

 ten schaden, bij ecne beschouwing van den hemel, niet aange- 

 wend zal hebl)en. In zijne liandschrifien vindt men echter nog 

 eene mededeeliug dien kijker betreffende, door den Iloogleeraar 

 iiYLENBROEK aangehaald 1 , en in welke uuygens als tol zich zel- 

 ven zegt: «Quale primum telescopiuui meum. Lens superficie- 

 »rum alteram planam ex speculo habebat, exili aperlura. Tanlo 

 wmirabilius annulum fuisse repertuni." Het glas was dus uit 

 eenen spiegel genomen , en de eene platte oppervlakte , zoo als 

 de spiegel die gaf, had door huygens geene nadere bewerking 

 ondergaan. Het voorwerpglas van onzen kijker heeft daarente- 

 gen twee bolle oppervlakken , tot nagenoeg dezelfde stralen be- 

 hoorende. Ik heb in de handschriften van hdygens nog andere 

 kenteekenen gevonden van den kijker, met welken bij den wach- 

 ter en den ring van Saturnus ontdekte. Het voorwerpglas is 

 voltooid den 3'"° Februarij 1655, en heeft, meer uaauwkeurig, 

 eenen brandpunts-afsland van 10 voeten, en langs zijnen rand 

 is met de hand van iiüygess geschreven: xAdmovere oculis dis- 

 » tantia sidera noslris vvvvvvv ccc rrr h n b q x." Dit is het be- 

 kende raadsel, dat huygess kort na de ontdekking des wachters 

 van Saturnus uitgaf, om hare prioriteit te kunnen bewijzen, ea 

 dat hij , toen hij geene bevestiging meer behoefde , ontcijferde 

 door aan te toonen , dat uit dezelfde letters de volgende verkla- 

 ring kon worden zamengesteld: «Saturnus luna sua circuradu- 

 Kcitur sexdecim diebus horis quatuor." Ook dit kenleeken ont- 

 breekt aan den kijker te Leiden, die alzoo bet werktuig niet kan 

 wezen , dat , na galileus , voor de eerste maal , een nog onbe- 

 kend ligchaam van ons zonnestelsel deed ontdekken. 



' V. 1. vvM.Mii.OKK, (h-iiiin rit. Attmii. I" 



