Iets over de kijkers van christ. en CONST. HLYGENS. 413 



Ik heb iu den aanvang van dit opslel doen opmerken, dat de 

 kijkers van hüygens , als belioorende tot de volkomenste van hun- 

 nen leeftijd, zeer geschikt zijn, om, door hunne vergelijking 

 met de tegenwoordige kijkers, een juist denkbeeld vau de vor- 

 deringen der kunst te geven. Ik heb die onderlinge vergelij- 

 king, in zoo ver als zij nog mogelijk was, ten uitvoer gebragt, 

 en er blijft mij nog over, de uitkomst van dat onderzoek mede 

 te deelen. Daar de waarde der kijkers grootendeels van die 

 hunner voorwerpglazen afhangt, zal ik mij ook groolendeels bij 

 de beschouwing van die glazen bepalen. Men heeft daarbij bij- 

 zonder acht te geven op drie omstandigheden, namelijk op de 

 zelfstandigheid van het glas, op zijnen vorm en zijne poliiuur; 

 en de volkomenheid van het een zoo wel als van het ander moet 

 zich vooral openbaren in de werking, die het glas uitoefent. — 

 Het is altijd zeer moeijelijk geweest groote stukken glas te ver- 

 krijgen , die geschikt waren om tot voorwerpglazen van kijkers 

 gebezigd te worden, en vooral de gebroeders huygens hebben 

 die moeijelijkheid in groote male ondervonden. Het glas moet 

 geheel kleurloos en dus volkomen doorschijnend wezen ; het moet 

 daarenboven zuiver zijn, geheel vrij van gedeeltelijk onopgeloste 

 zelfstandigheden, en daarbij overal volkomen dezelfde digtheid 

 bezitten, wijl anders de breking onregelmatig wordt, al is de 

 vorm van het glas volkomen. In die opzigten staan de glazen 

 van de gebroeders hüyge'^s aanmerkelijk bij de beste van den 

 tegenwoordigen tijd ten achter. Hunne glazen ziju van verschil- 

 lende fabrijken herkomstig , en alleen de beste die zij , met 

 moeite en zorg, konden verkrijgen, werden door hen voor kij- 

 kers bearbeid ; maar het eene verschilt in hoedanigheid aanmer- 

 kelijk van het andere. Onder het zevental glazen alhier, dat 

 zeker van constantyn huygeks herkomstig is, vindt men één, 

 namelijk dat van 122 voeten, hetwelk in witheid en in zuiver- 

 heid boven de andere uitmunt. De twee glazen van 84 voeten 

 hebben ecnc liglc graauwachlige tint. Het tweetal glazen van 43 

 voeten is iets graauwachlig, en merkbaar minder doorschijnend 

 dan de vorige. Het tweetal glazen van 34 voelen is vrij sterk 

 groen gekleurd en iiog minder doorschijnend. Het is merkwaardig , 



