Iets over de kijkers van christ. en const. huygens. 415 



gelvormige oppervlakte te geven * , en dat een glas met kogelvor- 

 mige oppervlakken nooit eeue volmaakte werking uitoefenen kan. 

 Het voorwerpglas moet de stralen, van een lichtend punt ko- 

 mende, opvangen en achter zich in één punt hereenigen. Daar- 

 door zal het beelden van verwijderde voorwerpen vormen, die 

 men, door het oogglas, eenvoudiglijk als door een vergrootglas 

 beschouwt, en de reden, waarom men het voorwerp beter ziel 

 dan met het ongewapend oog, ligt alleenlijk in de omstandig- 

 heid, dat het oog uu al de stralen ontvangt, die het voorwerp- 

 glas doorlaat, terwijl het anders slechts de stralen kan ontvan- 

 gen, die onmiddellijk op de zoo enge pupilla vallen. Nu wor- 

 den de stralen uit één punt, op een glas met kogelvormige op- 

 pervlakken invallende, aan zijne andere zijde, niet volkomen in 

 één punt hereenigd, en deze zoogenaamde spherische aberratie 

 Tan het glas moet noodwendig eene onzuiverheid van het beeld, 

 door het glas gevormd, ten gevolge hebben. Daarbij gaat de 

 breking van de stralen door het glas, altijd vergezeld van eene 

 ontbinding in hunne kleuren , en die kleurschifting geeft het beeld 

 min of meer gekleurde en onbegrensde randen. Op het einde 

 der verledene eeuw heeft men een middel uitgevonden, om die 

 spherische aberratie en kleurschifting grootstendeels op te heffen, 

 door namelijk het voorwerpglas uit twee of drie glazen, van ver- 

 schillende gedaante en verschillende hoedanigheden , zameü te stel- 

 len; maar voor dat deze zoogenaamde achroinatisclte en aplana- 

 tische glazen waren uitgevonden, moest men tot geheel andere 

 hulpmiddelen zijne toevlugt nemen. Het eene gebrek zoo wel 

 als het andere wordt verminderd , door de breking zelve te ver- 

 minderen, en om die breking zeer gering te doen zijn, moest 

 men de oppervlakken der glazen zoo plat mogelijk maken, en 

 ie dus zeer kleine deelen van de kogels doen worden, waartoe 

 zij behooren. Daardoor werd echter de brandpunts-afstand van 

 het glas zeer groot, met betrekking tol zijne eigene grootte, en 

 de kijkers verkregen, in vergelijking van de tegenwoordige , eene 



' Alleen r1« beroemde amici van MoOena maakt op dezen alpemecncn regel 

 ie oiitondering. 



