41t> EERSTK KLASSK. 



van 8 voelen, eu dus 15 malen korter, dan dien der glazen van 

 HUYGENS met dezelfde opening. De glazen uit München, met 

 openingen van 5, 3,6 en 3,2 duimen, hebben brandpunls-af- 

 standen van 7, 4,5 en 4,1 voeten, en geven dus kijkers 12, 9 

 en 8 malen korter, dan die van hoygers met dezelfde openingen. 

 De verhouding wordt dus voor de kijkers van htjtgems merkbaar 

 ongunstiger, naar male zij grooter zijn. Op het observatorium 

 alhier bevinden zich twee kleine kijkers, de een uit het Oi)tisch 

 Institmit te München, de andere van plössl te Weenen, die de- 

 zelfde opening hebben als de kijker van christiaak huygens, 

 in de voorgaande bladzijden beschreven. Die opening bedraagt 

 27 Parijssche lijnen. Het glas van hüygens heeft een brandpunts- 

 afstand van 12 voeten, dat uit München van 2,5 voeten, dat van 

 PLÖSSL (een zoogenaamd dialytisch glas, waarbij de twee glazen 

 die het zamensiellen , op een' aanmerkelijken afstand van elkan- 

 der verwijderd zijn) van 1,8 voeten. De kijker uit München 

 is dus 5, die van plössl 7 malen korter, dan de kijker van huy- 

 gens. Mag men aannemen, dat, door de buitensporige lengte 

 der oude kijkers, de spherische aberratie en de kleurschifting ge- 

 noegzaam worden opgeheven, dan moeten de oude en de nieuwe 

 kijkers, bij dezelfde opening van hunne voorwerpglazen , ook 

 dezelfde werking uitoefenen, indien de zelfstandigheid van de 

 glazen, hun vorm en hunne polituur even volkomen zijn. Over 

 de zelfstandigheid der glazen van constantyn huygess, heb ik 

 reeds gehandeld. Hunne polituur is zoo volkomen , dat men in 

 haar, op het oog, geene gebreken kan ontdekken. De kogel- 

 vormige gedaante der oppervlakken laat zich, uocli op betoog, 

 noch door meling, mei juistheid beoordeelen. Z-ij moet zich 

 verraden in de werking, welke de kijkers van nuYOERS uitoefe- 

 nen, waarover ik nog te handelen heb. 



Men zoude meeneu, dat de kijkers van hdygens, in vroegere 

 jaren, tot veelvuldige sterrekundige waarnemingen aanleiding 

 gegeven moeten hebben, waardoor men nu in staat gesteld kan 

 worden, huiuie werking met juistheid te beoordeelen. In di« 

 meening zoude men zich echter zeer bedriegen, en men moet 

 het toestemmen, dat de kijkers van hcygews geenc vruchten voor 



