428 EERSTE KLASSE. 



flaauwer, maar veel scherper liegrensd dan door den grooten, 

 en de groole laat op hare oppervlakten meer bijzonderheden 

 onderscheiden. De afgeplatte gedaante der planeet Jupiter ver- 

 toont zich door den kleinen kijker duidelijker dan door den 

 grooten, maar de schaduw van den ring van Saturnus op de 

 schijf der planeet, kon ik door den kleinen kijker niet bemer- 

 ken, terwijl hij zich door den grooten eenigerraate onderscheiden 

 liet. Door den grooten kijker vertoonen de sterren zich als on- 

 begrensde kleine vlakjes, maar door den kleinen als zuivere 

 scherpbegrensde schijfjes, omgeven van lichte ringen, juist zoo- 

 danig als zij zich, in een' volmaakten kijker, door de interferen- 

 tie van bet liclit moeten vertooneu. Door die zuiverheid der beel- 

 den ziet men heldere dubbele sterren, met kleine afstanden, zoo 

 als ft Draconis en f Aqnarii, door den kleinen kijker beter dan 

 door den grooten ; maar flaaiiwe voorwerpen van den hemel la- 

 ten zich door deu grooten kijker het duidelijkste onderscheiden. 

 De kleine kijker vertoont den Hugeniaanschen wachter van Sa- 

 turnus, onder gunstige omstandigheden, als een fijn zeer zuiver 

 lichtpunt. Door den kijker van uuygens is hij wel minder zui- 

 ver, maar helderder en duidelijker. De zakkijker doei de twee 

 Ijovengenoemde begeleiders van ff Oriniiis , en dien van in Orio- 

 itis ontdekken ; maar door den kijker van huygens wordt men 

 ze ligter gewaar, en de zwakste voorwerpen, die zich door den 

 kijker van HrYGENs met inspanning nog even onderscheiden la- 

 ten, ziet men dikwijls door den zakkijker in het geheel niet. Ik 

 was niet in de gelegenheid om eenen eenigzins grooleren zakkij- 

 ker, uit het Optische Instituut te München, met den kijker van 

 iiUTGENS te vergelijken , maar mijne onderzoekingen hebbeu mij 

 tot de overtuiging gebragt, dat een zakkijker, van daar, met eene 

 opening van 19 lijnen en eenen brandpunts-afsiand van 20 dui- 

 men, den 12 voels kijker van hdygens in lichtkracht moet eve- 

 naren, en in de scherpte der beelden moet overtreffen. 



Als men bedenkt, hoe zeer in de jongslverloopene eeuw kunst 

 en wetenschap hunne krachten hebhen vercenigd. om de verre- 

 kijkers te volmaken, kan men zich inderdaad niet genoeg ver- 

 wonderen over de werking, welke dr 12 voets kijker \a\\ c.imis- 



