Opschrift in Brambanan. 7'i 



wondenen hedroefi inen zicli slechts, dal ceii nicnsch de onbe- 

 schaamdlieid zóó ver drijven kan. 



Zal ik nu ook nog spreken over de Duitsclie vertaling? — 

 Ieder begrijpt reeds van zelf, dat het niet eene vertaling van het 

 Javaansche stuk , maar van de Nedcrduitsche vertaling van uoorda 

 VAN EvsiNGA is. Al de gebreken en onnaauvvkeurighedeu van de/e 

 vertaling heeft liij getrouw behouden. Overigens moet men beken- 

 nen, dat die Hoogduilsche v-ertaling van het Ncderduitscli zeer 

 goed is, en dat D'. selberg vrij goed Ncderduitscli schijnt ic ver- 

 staan. Slechts één woord heb ik opgemerkt, dat verkeerd is over- 

 gezet. Tegen het einde van het stuk vertaalt hij hlniirblijkelijk 

 verblijf door liellleuchten/ler Aufenthalt. Ik moet bekennen, ccii 

 klaarblijkelijk verblijf i% bare onzin in de Ncderduitsche vertaling 

 van ROORDA VAN EYSiNGA : — er staat ook in het Javaansch geheel 

 wat anders; — maar, door er licUleuelitender AHJ'entludtyom- in 

 do plaats lo stellen , heeft selberg de vertaling althans niet ver- 

 beterd; en, had hij iets van hel Javaansch verstaan , dan had hij 

 er zeker dat niet voor in de plaats gezet. 



In één ding is selberg roorda v\n evsinga niet blindelings 

 gevolgd. RooRDA VAN' evsinga zegt namelijk in eene aanmerking 

 aan het einde van het stuk: «Het bovenstaande is een gedeelte 

 )>van vele verhevene zedelessen, die in het jaar drie honderd zes 

 «en negentig der Javaansche tijdrekening geschreven zijn , en bijna 

 11 veertien ecuwen tellen." De grond, waarop deze stelling rust, 

 wordt niet opgegeven. Selberg schijnt begrepen te hebben , dat het 

 geheel onkritisch zou zijn , zulk een' hoogen onderdom aan dat 

 opschrift toe te kennen. Hij had waarschijnlijk het eerste deel 

 van voN iicMBOLDTS Werk Ueber die Kawisprache gelezen, en, zonder 

 van die aanmerking van roorda v.\n evsinga te gewagen, zegt hij : 

 »Das Alter der Insclirift wage ich nicht mit Gcwissheit zu hestim- 

 11 men. Dicahnlichen Dcnkmiilcr, welche l)is jeizt zn Brambanan 

 iigefunden worden sind imd XKlcrii an zich tragen, reichen von 

 »den Jahrcn 1220 bis 1240 der javanischen Acra, nach unscrer 

 "/eilrcciinung von 1208 bis 1324. In dieseu Zeitraum müchlc ich 

 iiaucli den Ursprung «lieser Sleinschrift .setzen." — Hal laai en 

 schrift op de Javaansche gedenk teekens , ook uil dien tijd , er gansch 



