Redevoering veer het aardmagnetismus. 101 



terende of geweldige natuurtooneelen de aandacht en belangstel- 

 ling opwekten. Wij weten het te goed, dat de veelvermogende 

 middelen, welke de Natuur soms bezigt, om plotseling een ver- 

 broken evenwigt te herstellen, juist daarom niet hooger te schat- 

 ten zijn , dan die zwakkere krachten , wier gedurige invloed de 

 diepste rust in hooge mate verstoren kunnen. Wij wijten niet 

 meer aan de Natuur de bekrompenheid onzer inzigten , noch het 

 ■weinige gebruik, dat onze onkunde van de krachten weet te ma- 

 ken , die zij zoo niildelijk ter onzer beschikking gesteld heeft. 

 En zoo er nog iemand in den waan verkeerde, dat er natuur- 

 verschijnselen zijn zonder doel of beslemming , het zou ons niet 

 aan redenen en voorbeelden ontbreken, om hem te overtuigen, 

 dat, waar verschijnselen het bestaan van krachten aanduiden , die 

 krachten altijd eene gewigtige taak te vervullen hebben, doch 

 waarvan de omvang en de strekking ons eerst dan blijken kun- 

 nen, wanneer grondig en naauwkeurig onderzoek der verschijn- 

 selen zelve ons den weg tot die kennis gebaand hebben. 



Geldt deze bewering van elke natuurkracht, hoeveel te meer 

 zal zij toepasselijk zijn op die, welke, even als de algemeene 

 zwaarte, haren hoofdzetel in onzen aardbol heeft gevestigd, van 

 waar zij bestendig jaar in jaar uit naar alle kanten in de ruimte, 

 zelfs op zeer aanmerkelijke afstanden, haren invloed openbaart; 

 maar een invloed zoo vreemd en ingewikkeld, en gekenmerkt 

 door zoo vele en velerlei bewegingen, dat onwillekeurig bij ons de 

 gedachte ontstaat aan een vernuftig, misschien zeer eenvoudig, 

 spel, ons hier door de Natuur vertoond en niet ongelijksoortig 

 met dat, het\velk eenmaal de aandacht der oudere Sterrekuudigen 

 vermoeide, die, door hunne te grove waarnemingen misleid, vruch- 

 teloos beproefden den dwalenden loop van sommige starren door 

 cirkels en Ijijcirkels te verklaren, en eindelijk hunne luchtkastec- 

 len zagen instorten, toen de meer juiste waarnemingen van tyciio 

 OHAUÉ aan KEfLEii de middelen in de hand gaven ter Jiepaling 

 van de ware wetten van lieweging, aan welke deze hemellig- 

 cliainen onderworpen ziju. 



En nu, M. H.! zoo iemand hel ondernemen wil, de menig- 

 vuldige raadsels van het aardmagnetismus op te lossen, dat hij 



