Redevoering over het aardmagnelisinus. 107 



de toestellen daarvan geen nadeel ondervonden. Elk werktuig 

 had en betield ook, na gebruikt te zijn , deszelfs plaats en werd 

 tegen de aanrandingen van bet weder, zoo des nacbts als des 

 daags, beboorbjk bescbut. 



Het was mijn oogmerk voor Leydcu bet aardmagnetiscb ver- 

 mogen volledig te onderzoeken; dus miswijzing, belling en grootte 

 yan kracbt, geene uitgezonderd, en daarenboven te tracbten eenig 

 denkbeeld, zoo mogelijk, te verkrijgen van de veranderingen, 

 welke bij deze drie elementen voorvallen, Docb meest alleen 

 zijnde (want soms mogt ik mij over de tegenwoordigbeid eu bulp 

 mijner oude leerlingen en bartelijke vrienden, de H. H. ivLiTTBES 

 en RYKE, verheugen), is liet mij niet mogelijk geweest, alles in bet 

 kort tijdsbestek van één jaar, veel min van eenige weinige maan- 

 den, te volvoeren. De twee zomers van 1839 en 1840 bebben 

 >X)or de waarnemingen ie Leyden , de tegenwoordige , voor zoo 

 veel zij bet toeliet, voor eenige andere punten van bet Vader- 

 land gediend. 



De werktuigen , door mij gebruikt , verdienen met een enkel 

 woord vermelding. Had ik mijne begeerte kunnen opvolgen, 

 zeker zoude ik mij van die toestellen bebben bediend, van welke 

 de naauwkeurigste uitkomsten te wacbten waren, met name 

 de groote magnetometers van gauss ; maar met een magnetisch 

 observatorium miste ik ook deze, en daarom heb ik mij wel moe- 

 ten bepalen tot een Declinatie-Boussole en Inclinatorium , beide 

 van DOLLOND ; de bekende toestel van iiaksteen , voor betrekkelijke 

 Intensiteit , door sacré te Brussel vervaardigd , en voor volstrekte 

 kracht een paar kleinere magnetometers van becker. Een lijdmelcr 

 van AHNOLD en Pendule van becker , beide welke laatste stukken 

 ik niet aarzel voorlrellelijk te noemen , voltooijen de lijst der 

 werktuigen , die mij bij mijn onderzoek gediend bebben. 



De beschrijving dezer werktuigen, zoowel als van dcrzelver ge- 

 bruik, zult gij mij, M. H. ! naar ik gis, gaarne schenken; wat 

 de voorzorgen betreft, die men niet verzuimen mag, om, bij waar- 

 nemingen van zoodanigen aard , uitkomsten te verkrijgen , die 

 vertrouwen verdienen, deze zijn menigvuldig; zij zijn bekend; 

 ik liel) zo, voor zoo veel mij bewust is, steeds getrouw in acht 



