Bedenkingen omtrent de twee Grondver gelijkingen. 115 



Zrj verlevendigt bij ons het denkbeeld , dat de deelen van een 

 ligchaam zoo veel te digter opeen gepakt zijn, naar mate het 

 aantal deelen grooter, en de plaats, die zij gezamenlijk beslaan, 

 kleiner is. Niemand voorzeker twijfelt aan de waarheid dezer 

 stelling, en ook bij mij is zij boven alle bedenking verhcveTi. 

 Zoo ik in deze vergelijking stof tot zwarigheid, aanleiding tot 

 nadenken vind , zij wordt mij geleverd , door hen, die beweren 

 (en alle Natuurkundigen , voor zoo verre mij bekend is , doen 

 zulks), dat massa en volume, of hoeveelheid stofsen uitgebreidheid, 

 ongelijksoortige grootheden zijn. Want zijn zij dit werkelijk , 

 hoe kan dan eene rede of verhouding als deze ^,- bestaan ? hoe 

 kan men twee ongelijksoortige of ougelijkslachtige grootheden 

 onderhng vergelijken; bepalen, hoe menigmaal de eene in de andere 

 begrepen is? Blijkbaar is dit onzin, oni welken te ontwijken, 

 men gewoon is tot deze verklaring zijne toevlugt te nemen ; dat 

 namelijk de verhouding -q-i ^^c de waarde der diglheid voorstelt, 

 eigenlijk eene verhouding tusschen twee getallen is, van welke 

 ieder uitdrukt, hoe menigmaal de eenheid van de gelijksoortige 

 grootheid in elk derzelven vervat is. Zoo zegt poisson. Traite de 

 Mécanique, 2' Ed. T. I. p. 108, na de vergelijkingen m = dv, 

 p = gnv te hebben uitgebragt: «Telles sont les équations qui ont 

 lieu entre les cinq quantités p, g, m, d, v, dont chacune doit 

 ètre exprimée numériquement , en la rapportant a une unité de 

 son espèce." 



Er is, ik erken het gaarne, tegen deze verklaring niets met 

 grond in te brengen. Zoo ik daarom tegen haar optreed, ge- 

 schiedt zulks niet om haar als onjuist te verwerpen, maar biootelijk, 

 omdat zij mij voorkomt niet de natuurlijkste, de eenvoudigste te 

 zijn; omdat zij langs ecu' omweg geeft, wat oumidellijk onder ons 

 lx;rcik, wat als het ware Aoor de hand ligt. Wij kunnen die 

 verklaring missen, zoo wij de zaak slechts uit een ander, zoo wij 

 haar uil het juiste oogpunt beschouwen. Immers, zoo eens massa en 

 volume niet, gelijk men algemeen denkt, ongelijksoortig, maar 

 we/.cnlijk gelijksoortig waren, de diglheid zou, gelijk de oorspron- 

 kelijke vergelijking zulks wil, door cciic enkele verhouding wor- 

 den uilgcdiuUl, eu wij /.oudcii niet vcrjiligl zijn hare waarde door 



8* 



