1 1 S EERSTE KLASSE. — Bedenkingen onilrenl 



De zwarigheid , die zich liier weder voordoet , betreft de ver- 

 houdiug - ; want dat Ruimte en Tijd ongelijkslachlige, heterogene 

 grootheden zijn , die onmogelijk met elkander kunnen worden 

 vergeleken , wordt, zoo men het al van zelf niet gevoelen mogt , 

 wel uitdrukkelijk in elk leerboek gepredikt. 



Zoo lezen wij bij cabnot, 1. c. p. 1 1 in de noot : » Ces deux quan- 

 lités, l'espace et letemps, étanthétérogènes, cen'estpasprécisément 

 du quotiënt de l'une par l'autre qu'il s'agit , mais du quotiënt 

 des rapports que ces quanlités out k leurs unités respectives." 



Van daar, dat men zich ook hier w'eder van hetzelfde hulp- 

 middel als bij de verhouding — bedient, en zegt, dat ^ eigenlijk 

 eene getallen-verhouding is, waarvan R uitdrukt, boe menigmaal 

 de éénheid van ruimte in de doorgeloopene ruimte, en T, hoe veel- 

 malen de éénheid des tijds in het gegeven tijdsverloop vervat is. 



Ik heb vrede met deze verklaring, M. H. ! maar vraag toch, 

 of zij de eenvoudigste is, en of wij haar niet, door de zaak uit 

 een meer natuurlijk oogpunt te beschouwen, missen kunnen. 



Ziju, bij de beschouwing der beweging. Ruimte en Tijd wel 

 inderdaad heterogeen of ongelijksoortig? Ziedaar, waar, naar 

 mijn inzien, alles op neerkomt: want zoo het eens blijken mogt, 

 dat deze grootheden -wezenlijk gelijkslachtig zijn , dan vallen alle 

 zwarigheden weg, en de snelheid zal door een abstract getal 

 de rede of verhouding van twee gelijksoortige grootheden voor- 

 stellen. Hoe vreemd het ook klinken moge, en hoezeer mijne 

 nieening tegen het gezag van de grootste mannen aandruische, 

 ik wil het beproeven, eenige gronden aan te voeren, die voor 

 de stelling pleiten, dat, in de vergelijking 



R 



R en T, of, gelijk men het gewoonlijk uitdrukt. Ruimte en Tijd 

 gelijicsoorlig zijn. 



Daartoe moet ik in de eerste plaats doen opmerken , dat do 

 letter R, in bovenstaande vergelijking, welke éénig en alleen op 

 het geval van beweging toepasselijk is , niet zoo zeer eene ruimte 

 in abstracto voorstelt , als wel eene doorgeloopenc ruimte , kortom 

 eene l)cwegiiig. En zoo het nu nader blijken mogt , dat ook T 

 of de Tijd eigi'nlijk niets nndrrs dan eene beweging is. zal S 



