192 OPENBARE VnUGADERlNG DER DERDE KLASSE. 



gebleven. Het gedenkstuk zelf, llians in liet Museo Pio Clemen- 

 tino geplaatst , is meermalen afgebeeld , het opschrift meermalen 

 uitgegeven. Niebdhr beschouwde dit laatste als een lijk-vers, het- 

 zelve in voetmaten onderscheidende. Hij brengt het bij als een 

 voorbeeld der oude Naeniëu in versus Satunüi. Tot wetenschap- 

 pelijk onderhoud gaven voorts én Gedenkstuk én Opschrift beide 

 ruime gelegenheid. 



1- Sr"' !???■ Later eaf een door den Heer hermans te 's Hertosenbosch uit- 

 zo Mei 1840. *^ cl 



gegeven onderzoek der vraag: of julius caesar of zijne Krijgs- 

 oversten in Noord-Nederland oorlog zouden hebben gevoerd, 

 den Heer bosscha gelegenheid , de slotsom van zijn onderzoek 

 daaromtrent aan de Klasse voor te dragen. 



Hel ontkennend gevoelen , door hermans nu voorgedragen , 

 is hetzelfde, wat vroeger door cluverids, en ook later door den 

 Ingenieur hofmann, was verdedigd. 



De woorden van caesar, Bell. gall. IV. 1, 10, 15, op welke 

 het bij de bedoelde vraag vooral aankomt, worden door her- 

 mans als onecht en ingeschoven beschouwd. Zeker is hel ge- 

 makkelijk , aldus alles naar zijn gevoelen in te rigten. Intusschen 

 • .'■chijnen de woorden bij caesar- no7i longe a marl quo RJieniis 



iiijluit , op ons Land te duiden, en tot het elders lezen van Mo 

 sula of Moezel in plaats van Mosa of Maas, is geeu de minste 

 grond. De vraag blijft: heeft de ueèrlaag der Usipeten en Tench- 

 loreu plaats gehad' aan de Moezel of aan de Maas? De Heer 

 HERMANS meent hel eerste; het gewone gevoelen is het laatste. 

 De zaak te beslissen blijft moeijclijk. De strekking en de afstan- 

 den der plaatsen waren, bij gebrek van voldoende kaarten, aa;i 

 CAESAR slechts gebrekkig bekend, eu zijne uitdrukking : non longe 

 <i mari, is hoogst onbestemd. Uit het gezegde meent de Heer 

 BOSSCHA te mogen afleiden, dat het althans aan den Schrijver van 

 het Werk: onze Voorouders', vrijstond, om caesar op Noord- 

 Nedcrlandsch grondgebied te doen optreden ; ten minste de gron- 

 den, door den Heer hermans aangevoerd, zulks geenszins behoe- 

 ven ie verhinderen. 



' Mr. J. VAK IKNSKP, Onzt Voorouders., 1) I. iu het verhaal Abcard. 



