258 OPJiNliARE VERGADERING DER DERDE KLASSE. 



Duizenden beschouwen en onderzoeken dezelfde zaak van liet 

 standpunt , waarop zij , niet als bij toeval , maar uit eene leven- 

 dige bewustheid van hetgeen zij vermogen , geplaatst zijn ; en kan 

 het dan uitblijven, dat dezelve van alle kanten geheel en volko- 

 men gekend wordt! Duizenden brengen op hunne wijze gestadig 

 leven en beweging in de werking van den menschelijken geest, 

 en zoo komen nieuwe denkbeelden voor den dag, en wordt het 

 veld van nieuwe ontdekkingen verrijkt; zoo vervangt eene juister 

 theorie de lang aangenomcne regelen, en voert de rustelooze 

 Averking en wederwerking der geestkrachten gestadig nieuwe 

 schatten aan. 



Wilt gij echter die zelfstandigheid nog beter leeren waarde- 

 ren , bedenkt dan , dat zij het is , die aati de beoefening van 

 Wetenschappen en Letteren onafhankelijkheid bijzet. 



Ik heb vroeger tegen eene onafliankelijkheid in dezen gemeend 

 te moeten waarschuwen ; maar er ])estaat ook eene onaflianke- 

 lijkheid, die een merk van voortreffelijkheid drukt op de ge- 

 wrochten van den geesl: het is de onafliankelijkheid vaajiet 

 niet-wezenlijke, van het toevallige en bijkomende, van al dat- 

 gene, wat tot de plaats waarop, tot den lijd waarin, en tot de 

 omstandigheden waaronder wij leven , behoort. Ons boven dat 

 alles te verheffen, is onmogelijk en wordt ook geenszins gevor- 

 derd. De mensch omwikkelt en vormt zich onder den invloed 

 van zijnen leeftijd, van de natuur, die hem omringt, van dfi 

 zeden, de gewoonten, de levenswijze en den trap van bescha- 

 ving zijner volksgenooten , van de heerschende begrippen zijner 

 eeuw en van vele toevallige dingen , die aan zijnen arbeid eene 

 eigenaardige kleur geven. Dat alles kan en mag hem liijhlijven, 

 en het is daardoor, dat die wonderbare verscheidenheid wordt 

 ie weeg gebragt, welke zich op het gebied van Wetenschappen 

 en Letteren vertoont, en hetzelve in eenen bloemhof verandert , 

 Waarin onze zinnen door rijkheid van gedaanten, kleuren en 

 geuren gestreeld worden. Zullen echter Wetenschap en Letter- 

 kunde in waarheid gezegd worden te hloeijen , zoo moeien liare 

 voortbrengselen tevens inwendige wezenlijke waarde bezitten, 

 eene waarde, die niet afhangt van de belangen van het oogen- 



