262 UFENBAH.E VERGADERING DER DERDE KLASSE. 



schaafde menselieu, de besie ingezetenen van den Siaal, de 

 •werkzaamste bevorderaars van maatscbappelijk geluk. Daarom 

 verhieven zij hunnen blik verder dan deze aarde, en konden zij 

 hunne vrienden toeroepen: »de dag, dien gij als den laatsten 

 vreest , is de geboortedag van eenen eeuwigen , waarin een helder 

 licht II omstralen zal, zoodat gij zeggen zult, vroeger in het 

 duister gewandeld te heljben." Die taal neemt de zelfstandige 

 beoefenaar van Wetenschappen en Letteren ook nu in een' hooge- 

 ren zin op de lippen, leder stap op het gebied van kennis brengt 

 hem nader tot het groote doel van zijn leven, en elke vordering 

 in het verrijken en veredelen van zijnen geest is voor hem een 

 nieuwe waarborg, dat hij rijpt voor eenen Staat, waarin zijne 

 ziel, niet meer belemmerd door de banden des ligchaanis, hare 

 krachten verder uitzetten , en aan de eeuwige bron der waarheid 

 en schoonheid zelve zich laven zal. 



Ik heb, bij het opgeven van mijn onderwerp, geene redenen 

 voor de keuze van hetzelve aangevoerd. Dat kwam mij overbodig 

 voor. Het belang der stof scheen mij die keuze genoegzaam te 

 regtvaardigen , en ik wil niet ontveinzen , dat het mij aangenaam 

 zijn zou, wanneer de erkentenis mij ten deele viel, dat ik, ten 

 aanzien der behoeften van den lijd waarin, en de plaats waar 

 wij leven, niet geheel heb niisgetast. Gij, die den staat der 

 Wetenschappen , maar vooral der Letteren in onze dagen en onder 

 onze natie kent , moogt hier beslissen , en gaarne berust ik in 

 uw oordeel , of de wensch naar meerdere zelfstandigheid in dezen 

 ongegrond is. Gij vraagt dan ook niet: hoe die wensch zal ver- 

 vuld worden? want gij weet, dat zelfstandigheid niet, even als 

 eene menschelijke kunst, aangeleerd en als overgenomen wordt, 

 maar door aanhoudende en zorgvuldige oefening moet gekweekt 

 worden, door eene oefening, die geheel ons verstandelijk en 

 zedelijk wezen omvat. Daarom hangt die eigenschap zamen met 

 het leven der natie en met alle middelen, waardoor hetzelve 

 opgewekt , ontwikkeld en gevoed wordt. De grond daartoe moet 

 gelegd worden, niet in eene afzondering van de maatschappij, 

 maar in de belrekkingen met menschen , waardoor de zaden van 



