266 OPENBARE VERGADERING DER DERDE KLASSE. 



de ontwikkeling van onderscheidene deelen der Regtsgeschiedenis , 

 tot de nieuwe Wetenschap, welke de Klasse zich heeft voorgesteld , 

 tot de algemeene Regtsgeschiedenis, leiden kan. Niet aan de hand 

 der Geschiedenis , maar aan die der Wijsbegeerte , onderzocht hij : 



1°. Hoe het regt uit de rede ontstaat, en daarom noodwendig 

 en altijd (?) met de zedelijkheid overeenkomt (eene stelling, die 

 bij beschaafde en min beschaafde Volken door de ervaring maar 

 al te dikvnjls is weersproken) , hoe het zich aan familie- en 

 andere maatschappelijke betrekkingen verbindt, en alzoo het 

 Privaatregt vormt, hetwelk bij de Volken zich tot bijzondere 

 regten ontwikkelt , en waarnevens , in den Staat , hel Openbaar- 

 of Staatsregt geboren wordt. 



2°. Hoe het Regt al verder in den Slaat in die ontwikkeling 

 voortgaat, het Privaatregt door Wetgeving en Reglsgeleerdheid, 

 en het Openbaar regt vooral, en bijna uitsluitend, door de ver- 

 ordeningen der Overheid (eene tegenstelling , die alweder door 

 de Geschiedenis wordt gewraakt, daar deze leert, dat in Staats- 

 en Privaatregt, beiden, de natuurlijke ontwikkelingvan het Regt 

 en de verordeningen der Overheid gezamenlijk het Regt déarstellen), 

 en eindelijk : 



3°. Hoe het Regt » in der Menschheil ," dat is , ook buiten de 

 grenzen van den Staat, voortgaat. Regten van vreemde Volken 

 en het Volkcnregt vinden hier hunne plaats. 



Door al die Hoofdstukken heen heerscht het wijsgeerig onder- 

 zoek. De Schrijver tracht te doen zien, welken invloed familie- 

 en andere betrekkingen, welken invloed de Staat, welken invloed 

 de zamenleving der Volken op het Regt en het ontslaan van des- 

 zelfs deelen hebben moet; hij neemt aan, bl. 192: »dass die 

 )i Rechtsentwicklung nach den strengen Regeln der Vemunft ge- 

 nschiehet." Maar hij onderzoekt niet, of men — en dit wilde 

 de Klasse weten — zou kunnen nagaan , hoe het regtsbegrip niet 

 ontslaan moet, maar werkelijk ontstaan is; hoc het, niet zich 

 ontwikkelen moet , maar werkelijk achtervolgens ontwikkeld is. 

 Eene misvatting, waarioe hem zijne eenzijdige, niei-historische 

 en a prioristischc behandeling, geleid heeft. 



Na de aanwijzing van dit hoofdgebrek der Verhandeling , kun- 



