268 OPENBARE VERGADERING DER DERDE KLASSE 



l)ij alle Volken, niet als volledig voorslellen , en daarom komt 

 hij tot de slotsom, dat alleen Regtsphilosophie als «Universal- 

 » Reclitsgeschichte " kan beschouwd worden, bl. 356; de wijze, 

 waarop die dan zal behandeld worden, is in het laatste Hoofd- 

 stuk voorgedragen. Veel goeds komt daarover voor, maar niets , 

 wat eigenlijk tot de vraag behoort , zoo als die is voorgesteld. 



Ten einde de eenzijdige beschouwing des Schrijvers in een 

 helder licht te stellen , veroorloven wij ons nog deze aanmerking : 

 Dat in het Regt bij de Volken , die wij kennen , veel gemeen- 

 schappelijks gevonden wordt, heeft twee oorzaken ; 1°. eene histo- 

 rische , ontslaande uit het onderling verkeer der Natiën ; 2°. eene 

 niet-historische , welke op de gemeenzame menschennatuur berust, 

 en in 'smenschen zedelijke, dierlijke en burgerlijke eigenschap- 

 pen, alsmede in den invloed der geschapene wereld buiten den 

 mensch zigtbaar is. Nu heeft de Schrijver de eerste of historische 

 oorzaak gdieel voorbijgezien , en uit de tweede of niet-historische 

 eigenlijk alleen 's nienschen zedelijke natuur als grondslag be- 

 schouwd, van hetgeen overigens hiertoe behoort slechts terloops 

 sprekende. Deze onvolledigheid is te groot, dan dat zij niet in 

 het oog zou vallen. Duidelijk wil de vraag de historische ont- 

 wikkeling van het Regt, en niet het beschouwen der regtsin- 

 slellingen van hare rationeele zijde. 



Overigens bezit de Verhandeling , ten aanzien van het onder- 

 werp, dat zij omvat heeft, veel goeds, ja somtijds voortreÖe- 

 lijks. Klaarheid en juistheid van uitdrukking onderscheiden haar 

 gunstig. Wij hopen , dat het pulilick van dezen belangrijken 

 arbeid niet zal verstoken blijven, en de Schrijver tot de uitgave 

 van zijn Stuk zal besluiten; wij wenschen , dat hij, overeenkom- 

 stig zijne aanwijzing op bl. 442, lot de zamenstelling eencr 

 Regtsphilosophie moge overgaan, waarin de denkbeelden verwe- 

 zenlijkt worden , in deze Verhandeling voorgedragen. Doch, in 

 aanmerking nemende, hoe weinig aan de vraag en aan de be- 

 doeling der Klasse beantwoord is, mogen wij geene bekrooning 

 van dit Stuk voorstellen." 



A. C. HOLTIUS. C. A. DEN TEX. J. VAN HALL. 

 A»sreiiT>.ul,6Dcc. 1841. 



