302 EERSTE KLASSE. 



van oceaan eii vasllaud , en de vermeerdering en vermindering 

 van de luchldrukkiug , ontsUiande uit de verdamping; maarx)m 

 aan ie toonen , dat deze oorzaken inderdaad toereikende zijn , 

 om al de gevondene maxima en minima te verklaren. — De 

 hoofdoorzaak, de verwarming namelijk, is natuurlijk daar het 

 meeste werkzaam, waar de zomertemperatuur het meest van die 

 van den winter verschilt : van daar het groote verschil tusschen 

 de gemiddelde luchtdrukking van winter en zomer niet alleen 

 in de streek der moussons — waar men , tot voor korten tijd , al- 

 leen meende, dat zulks plaats had, maar zelfs in verreweg het 

 grootste deel van Azië ; want in Siherië is hetzelve nog aanmer- 

 kelijk grooter, dan in het ten zuiden van den Himalaya gelegen 

 Indisch vastlaud. Dit verschil moet bij een bijna driemaal ge- 

 ringer verschil van warmte tusschen zomer en winter aan de 

 Westkust van Europa natuurlijk veel kleiner zijn, maar zoude 

 ook hier nog merkbaar zijn, indien het niet bedekt werd door 

 de vermeerdering van drukking , welke de grootere , in de lucht 

 aanwezige, hoeveelheid waterdamp veroorzaakt. Deze neemt ook 

 in Siberië van winter tot zomer . toe ; maar die toeneming , of- 

 schoon nagenoeg even groot (6 a 7°"") als aan de kust van den 

 Atlantischen Oceaan , weegt daar niet op tegen de groote ver- 

 mindering van luchtdrukking, welke door de sterke uitzetting 

 der lucht door de warmte geboren wordt : in West-Europa daar- 

 entegen is de invloed van beide oorzaken midden in den zomer 

 bijna even groot, en het zomerminimum is daar slechts zeer 

 flaauw te bespeuren. De twee andere minima en maxima daar- 

 entegen schijnen geheel verklaard te kunnen worden uil den ver- 

 schillenden gang van toenemende dampdrukking en afnemende 

 drukking van drooge lucht. Dit althans schijnt te blijken , wan- 

 neer ik de drukking der drooge lucht in Nederland bereken 

 uit de Zwanenlmrgsche reeks van 1809 — 35, en de door mij 

 zelven gevondene dampdrukking in de verschillende maan- 

 den van het jaar. Uit mijne psychrometer-waarnemingen toch, 

 gedurende 1838, 39 en 40 te Breda gedaan ', vind ik als ge- 



l De uitkomsten van l.Sr,8 en 1830 staan in het Bii«. rici Sci. Plnjs. cl Kal. eii 

 A'«)7.; die van 1810 zijn nof: ongedrukt. 



