32 OVER UET BEREKENEN DER GEMIDDELDE 



welke 2 dagen of 48 uren vroeger plaats hadden, dan de tijden der waarge- 

 nomene waterhoogten; doch met bijvoeging van de verschillen dcv coëflicien- 

 t(?n, indien de declinatiën nog eenen dag vroeger, of eenen dag later waren 

 opgezocht. Indien de waterhoogten gedurende 50 of 31 dagen, in de rang- 

 orde der uren van de zon gerangschikt zijn, moeten de coëfïïcienten bere- 

 kend worden volgens (10). 



c) Wanneer deze berekeningen voor het tijdsverloop van één vol jaar vol- 

 bragt zijn, kunnen door eene geschikte combinatie, of best volgens de manier 

 der kleinste kwadraten, de waarden van Xj, Y,, X^ enz. voor de maan, en 

 van Xi, IJl enz. voor de zon bepaald worden. Het zamentellen der water- 

 hoogten in rangorde van de uurhocken der maan, is van meer belang, dan 

 het zamentellen in rangorde van de uurhoeken der zon. Doelmatigst is het 

 om beide manieren tevens te volgen. Waarschijnlijk zal men echter kunnep 

 volstaan met ter bepaling der zons-coëfficienten 4 maanden slechts te bere- 

 kenen: Junij, December, Maart en September. 



Het gedeelte o) kan ligtelijk aan meerdere rekenaars toevertrouwd worden, 

 die met de noodige aanwijzingen, het gemakkelijk zullen kunnen volbrengen. 

 Voor het gedeelte b) wordt eenige meerdere ontwikkeling in den rekenaar 

 gevorderd, althans de kennis van het gebruik der Sinus- en Logarithmen- 

 tafelen. Het gedeelte c) kan alleen door deskundigen gedaan worden. 



Het gedeelte fl) kan onmiddellijk toegepast worden, overal waar van uur 

 tot uur de waterhoogten worden opgeteekend; bepaaldelijk zoude dit te Am- 

 sterdam, aan het Stads Waterkantoor kunnen geschieden, maar ook aan den 

 Helder en elders. Het is zeker, dat door de waterhoogten bij een te voe- 

 gen zoo als hier is voorgesteld, in weinig tijds de kennis van den loop der 

 getijden op onze kusten, aanmerkelijk zoude bevorderd worden. 



Wij zullen do wijze van het zamentellen der waterhoogten, het middelen 

 en de verdere berekening in a) bedoeld, nu nog door een voorbeeld ophelde- 

 ren, en kiezen daartoe de in de maand April 1851 aan het Waterkantoor te 

 Amsterdam gedane opteekeningen der waterhoogten. De wijze van opteekenen 

 en rangschikken, zoo wel eerst volgens de uren des daags, of uurhoeken van 

 de zon, en daarna volgens de uurhoeken der maan, en verder de wijze van 

 berekening der grootheden Q, Pj, Q, enz. is op drie Tabellen uitvoerig aan- 

 gewezen en behoeft geene verdere opheldering. Wij deelen hier nog slechts 

 mede de uilkomslcn, die wij gevonden hebben door van den 5P"^° Maart tot 

 den 5''®" Mei 1851, de waterhoogten volgens de maans-uuilioeken, in 5 ze-r 



