12 OVER DE OORZAKEN DER ZELFONTBRANDING 



branding; zij l)rengt integendeel koude voort. Maar zoodra is het papier niet 

 droo"' geworden van zwavel-koolstof, of de fijn verdeelde en overal over het 

 papier uitgebreide phosi)horus, in denzelfden toestand verkeerende als het reeds 

 genoemde fijn verdeelde ijzer, neemt zuurstof uit de lucht op, wordt daardoor 

 verwarmd, en de phosphorus, die reeds hij 75' ontvlammen kan, geraakt in 

 brand en met hem het papier. 



Deze in de Scheikunde wol bekende voorbeelden van onlbranding kunnen 

 met vele anderen vermeerderd worden; dit is echter hier onnoodig. De me- 

 degedeelden zijn voldoende, om den aard van deze soort van dusgenoemde 

 zelfontbranding toe te lichten. Men kan haar dus omschrijven: voor oxydatie 

 vatbare poreuse, of fijn verdeelde ligchamen, aan de lucht blootgesteld wor- 

 dende, slorpen zuurstof op, in korten tijd en tot zulk ecne hoeveelheid, dat er 

 genoegzame warmte ontwikkeld wordt, om de zuurstof eene scheikundige ver- 

 binding met de vaste ligchamen Ie doen aangaan, welke dan, onder versprei- 

 ding van warmte en licht, dat is, onder de verschijnselen der verbranding, 

 tot stand komt. 



In zeker opzigt kan aan deze rij der dusgenoemde zelfonlbrandings-ver- 

 schijnselen gehecht worden, hetgeen de platina-spons oplevert, wanneer zij aan 

 oenen stroom van zuurstof en waterstof, of van zuurstof met brandbare gassen 

 gemengd, is blootgesteld. Ook de platina-spons verdigt die gassen, er ont- 

 staat verhoogde temperatuur door die verdigting en daardoor verbinding der 

 gassen tot een nieuw scheikundig ligchaam. 



Intusschen werkt het platina hierbij nog op eigenaardige wijze; want, hoe- 

 zeer veel langzamer en zonder verschijnselen van verbranding: oen plaatje 

 platina brengt hetzelfde voort. — Men heeft die verschijnselen met den naam 

 van Calalijlische aangeduid, omdat de vaste ligchamen — of welke stollen dan 

 ook, waarvan de werking uitgaat, hier b. v. platina-spons — wel de werking 

 opwekken, maar overigens in den kring der werking niet opgenomen worden 

 kunnen. 



Hetgeen Döbeuei>er het eerst voor platina-spons gevonden had, namelijk, 

 dat zij hydrogenium en oxygenium zamen verbinden kan, is later door Thé- 

 NARD en DuLONG voor andere poreuse en ook hoekige en scherpe ligchamen 

 bevestigd. Zij vonden, dat palladium, rhodium en iridium zich bijna als 

 platina verhielden en dat hunne oxyden almede dezelfde werking vertoonden, 

 maar daarbij tevens herleid werden. Osmium, goud, zilver, nickel, behoef- 

 den daartoe — naar verschillende toestanden, waarin zij verkeeren — eene 



