VAN STOFFEN, IN SCHEPEN GELADEN. 1," 



meer of min verhoogde, hoezeer dan ook niet hooge temperatuur. Ook houts- 

 kool, puunsteen, hergkristal, glas, porselein bragten het verschijnsel voort onder 

 o50' C, maar zonder daarbij zelf gloeijend te worden of het gas te doen vlam 

 vatten, mits zij poedervormig waren en een scherp poeder opleverden. 



Naar de proeven van DöBEREmER worden 728 maten hydrogenium in eene 

 maat plalina-spons verdigt, terwijl van zuurstof 200 a 250 malen daarin ver- 

 digt worden, met eene kracht van 800 lot 1000 almosnheren. (zie Poo Am, 

 Bd 17 .S' 106, Bd 51 S 512.) i v J • 



Dit vermogen van platina-spons moge in dit metaal voor een deel van eigen- 

 dommelijken aard zijn, zoo als de plaatjes platina leeren: voor een ander deel 

 behoort het in platina-spons aan do poreuse natuur van dit ligchaam; want in 

 allo poreuse stoflen vinden wij het in meerdere of mindere mate, maar tocii 

 vooral m kool, eene stoHe, waarbij wij zeer bepaald moeten stilstaan. 



Ten aanzien van het zelfontbrandbaar vermogen van houtskool, zwartsel of 

 soortgelijke stoflen, verdient het volgende vooreerst eene nadere vermelding: 

 Alle poreuse ligchamen nemen, naar uitvoerige proeven van Fontana, van 

 Noorden en Rouppe, en Morozzo (Morozzo in Journ. de Phijs. 1783, Gilb. 

 A„n.^ 1804, Bd 17 S 239 — v. Noorden en' Rouppe in Scherer's Journ. 

 Bd 3 .S' 300) in meerdere of mindere mate gassen op, dampen, vlugtige doe- 

 len, van vaste slolfen afkomstig. De Saussure vooral hoeft dit uitvoerig on- 

 derzocht. Dampdeelen van muskus, kamfer en andere reukgevende stoffen, 

 l)lijven lang hangen in wollen kleederen, en wel des te langer, naarmate zij don- 

 kerder van kleur zijn. Hoe poreuser de stoffen zijn, des te sterker is de op- 

 neming van gassen of dampen. Poreuse, versch uitgegloeide houtskool, of versch 

 bereid zwartsel, heeft deze eigenschap in eene hooge mate. Houtskool van beu- 

 kenhout kan zelfs 90 m. ammoniak-gas, 83 m. clilorwaterstof-gas, 65 m. zwa- 

 vehgzuur-gas; 35 m. koolzuur-gas; 9,25 m. zuurstof-gas; 7,5 m. stikstof- 

 gas opslorpen, indien zij, versch uitgcgloeid in deze gassen gebragt wordt. 

 (De Saussure). De opslorping van zuurstof-gas duurt veel langer dan bij an- 

 dere gassen en gaat gepaard met vorming van koolzuur. En van dampkrings- 

 lucht kan zij, versch uilgegloeid, zoo veel opnemen, dat haar gewigt om 10—20 

 p. c. vermeerderd wordt. Redenkt men nu, dat daaronder zeker stikstof en 

 waterdamp zijn, maar dat eene gi'ootc hoeveelheid der verdigle stoffen zuur- 

 stol IS, (lat dit gas in korten tijd in zeer gecondenseerden toestand in de zeer 

 brandbare! kool wordt opgenomen; dat bij alle vcrdigting van gassen warmte 

 vrij wordt; dat hier die verdigting zeer sterk is; dan kan het gcene bevreemding 



