1 4 OVER LE OORZAKEN DER ZELFONTBRANDING 



wekken, dat versch uilgcgloeide houtskool of zwartsel zoogenaamde zelfontbran- 

 ding kunnen ondergaan. 



Inderdaad is dit verschijnsel daarvan menigvuldige malen waargenomen. De 

 ontbranding geschiedt altoos op eene enkele plaats, maar het geheel, doortrokken 

 met verdigte zuurstof, is hij uitnemenheid brandbaar en ontbrandt in korten 

 tijd in massa. 



Het verschijnsel van verdigting van gassen vertoonen de poreuse ligchamen 

 alle in meerdere of mindere mate. Zoo vond de Saussure, dat zij plaats lieefl 

 n meerschuim, kleefschilfer van Menil-Montant, asbest, zijden, wollen weefsels, 

 hout; maar ook gladde ligchamen doen dit, zonder evenwel daardoor alleen ooit 

 zelfontbranding te kunnen doen ontstaan. Van de verdigting op glasstaafjes 

 heeft Magnus {Poggciid. Ann. 1853, N'. 8 S. G04); van zand, poeder van glas, 

 metaul-vijlsel, hebben Jamin en Hertrand {Pliil. May. Aurj. 1855, p. 156) 

 beslissende onderzoekingen medegedeeld. Worden nu reeds gassen op de op- 

 pervlakte van gladde ligchamen verdigt, zoo veel te meer moet dit plaats hebben 

 bij ligchamen van poreusen aard — waar de oppervlakte zoo veel grooter is, 

 waar verschillende oppervlakten zich, door nabij elkander gelegen te zijn, on- 

 dersteunen. En zijn die poreuse ligchamen brandbaar en is het verdigte gas 

 zulk een, dal de verbranding voeden kan, dan zijn alle voorwaarden daar tot 

 zelfontbranding, door de warmte aangezet, Avelkc»bij de verdigting van het gas 

 vrij wordt. 



Magivus vond, dat platina-spons van zwaveligzuur slechts l \m\ zijn volu- 

 men verdigt; terwijl de Saïjssure gevonden heeft, dat houtskool van dit gas 

 05 maal haar volumen verdigt; eene hoeveelheid, die Magivus niet overdreven 

 vond. In kool huisvest dit vermogen derhalve in hooge mate. 



Het vermogen van houtskoolpoeder, om van zelf te ontvlammen, is in 1802 

 in de buskruid-fabriek te Essonne in het groot gezien {Journ. de PIiijs. 1807 

 p. 423. Aim. de Chimie T. 35 p. 93). Wij zijn aan Aubert (Aiw. de Ch. et 

 de Phijs. Tom 45 p. 73) daarover gewiglige onderzoekingen verschuldigd. De 

 zelfontbranding van houtskool in buskruid-fabrieken was reeds vroeger waar- 

 genomen o[i het oogenblik, dat men de kool begon lijn te malen; maar ook in 

 het poeder, dat reeds eenigen lijd bereid is, ontstaat zij, zoo als in de reeds aan- 

 gehaalde zelfontbranding in 1802 te Essoime, in 1824 te lionchet, in 1825 te 

 Esquerdes, in 1828 In Mets. In deze laatste plaats ontbrandde er 80 kl. poeder 

 van houtskool in de buskruid-fabriek van zelf, den S^c" April, terwijl hel poeder 

 den ols''=n iMaart bereid was. De kool was op dezelfde wijze bereid, welke men 



