18 OVER DE OORZAKEN DER ZELFOiNTBRANDIJNG 



De vcrnieerdcring in gewigt, ten gevolge van de verdigle lucht, bedroeg 

 derhalve ongeveer 1 p.c. 



Deze proef in het groot, overeenstemmende met andere proeven, in het- 

 zelfde verslag voorkomende, laat geen twijfel meer over omtrent den waren 

 aard der zelfontbranding in koolpoeder; zij is het gevolg van verdigte lucht, 

 vooral van verdigte zuurstof. 



Ook in deze proeven werd verscheidenheid opgemerkt, die men niet verkla- 

 ren kon; daar soms van twee even groote hoeveelheden van dezelfde massa 

 koolpoeder, op dezelfde wijze bewaard en ter zelfder lijd naast elkander ge- 

 plaatst, de cene ontbrandde, de andere niet. 



Hadfield kon met hoeveelheden van 120 pond, zelfs bij versch bereide 

 kolen, gecnc ontbranding voortbrengen. Maar bij hoeveelheden van 1000 tot 

 üOOO pond zag hij dan nog ontbranding ontstaan, wanneer de kolen 10 — 12 

 dagen, vóór het tot poeder brengen, aan de lucht gelegen hadden. 



Maar daarentegen berigt Hadfield, dat stukken houtskool, 3 dagen oud, 

 en IC Engülsche mijlen ver in eenen wagen voortgereden, ontbrandden, zoo 

 men meende door het fijnwrijven der stukken onder het rijden. 



Alle onderzoekers betreffende deze aangelegenheid zijn tot de uitkomst ge- 

 raakt, dat stukken houtskool niet van zelve in brand kunnen gaan. 



Eén soortgelijk vermogen als houtskool, bezitten, hoezeer in veel geringer 

 male, gerooste organische voorwerpen. Georgi heeft mei vele plantaardige 

 gerooste sloffen proeven genomen, als: meel, rijst, erwten, boonen, kolTij, hout- 

 zaagsel. Hij vond, dat wanneer zij geroost werden en warm in linnen werden 

 gedaan, zij vroeger of later van zelve in brand konden geraken. (Zie Crell's 

 Annalen, Bd. 1 S. 4H en 483.) 



Het eerst is dit door Rude bespeurd, in bruin geroost roggedeeg, en in 

 Berlijn ontstond in 1794 brand in Cichoreiwortels, die geroost waren. Naar 

 Georgi werd geroost roggemeel gemakkelijker lol zelfontbranding gebragt, 

 dan gerooste roggezemclen. In 1704 en 1811 ontstond in Koningsbergen zelf- 

 ontbranding in groole hoeveelheden gebrande granen. {Gilb. Ann. Dd Go 

 S. 443—444.) 



Uit proeven van Georgi en ook van Sommer is dus gebleken, dat ge- 

 roost of gebrand meel voor zelfontbranding zeer vatbaar is. Zij schrijven dit 

 teil onrcgte toe aan de ontwikkeling van eene vetle olie, door het roosten gc- 

 vüinid. De oorzaak is zeker niel eonledig. Vooreerst worden deze voorwerpen 

 door het roosten zeer droog en van water bevrijd, en daardoor brandbaarder; maar 



