•20 OVER DE OORZA.KEN DER ZELFONTBRANDING 



der stoffen in de twee laatste proeven. In de voorlaatste was het zwartsel 

 luchtig in een pot uitgestort, niet aangestampt, de olie in een dunnen straal 

 daarover uitgegoten, niet onigeroerd. In de laatste proef schijnt de olie eerst 

 in den pot gedaan te zijn en daarover het zwartsel te zijn uitgespreid (er 

 staat «0,2 kil. olie" en voorts «het zwartsel luchtig in den pot gestort, 2:on- 

 uder bijvoeging van olie.") 



Eindelijk 2,5 kil. zwartsel en 0,05 olie; de olie was in dotten wit werk 

 opgenomen, en deze waren onder het luchtig geplaatste zwartsel verborgen. 

 Ünthranding na 5 uren. 



Uit deze proeven blijkt genoegzaam, dat eene b'etrekkelijk kleinere hoeveel- 

 heid olie de zelfontbranding bevordert; bij eene grootere hoeveelheid olie en 

 betrekkelijk minder zwartsel is het zwartsel te veel door olie doordrongen,- 

 om de condensatie van het gas te kunnen ondersteunen. 



Bij eene zomertemperatuur zou echter de uitkomst geheel kunnen verschil- 

 len, zoo als uit hierboven medegedeelde proeven blijkt. 



Het verdient hier overweging, dat van al de genoemde voorwerpen niet 

 altijd, onder schijnbaar dezelfde omstandigheden, ontbranding wordt gezien. 

 Somtijds mislukt de bereiding der pyrophoren, somtijds Avordt het fijn ver- 

 deelde ijzer niet gloeijend, wanneer het met de lucht in aanraking komt, zeer 

 dikwerf zijn met oliën doortrokken linnen of katoen niet zelfontbrandbaar. 



Van een en ander is zeer wel rekenschap te geven. Wordt b. v. de aluin- 

 pyrophoor niet hard genoeg gegloeid, dan is er geen zwavel-potassiuni gemaakt, 

 en zelfontbranding kan niet ontstaan, al wordt hij ook aan de lucht blootge- 

 steld. Heeft men bij de herleiding van ijzer uit ijzeroxyde door waterstof, 

 het ijzer te heet gemaakt, dan smelten de deeltjes meer of min zamen, het 

 ijzer blijft niet poreus genoeg achter, om zuurstof te condenseren, en schei- 

 kundige verbinding kan dan niet eensklaps volgen, omdat er geene genoegzaam 

 hooge lemj)eratuur ontwikkeld wordt. 



Is het ook even zoo mogelijk, rekenschap af te leggen van hel dan eens 

 vlam vatten van geolied katoen of linnen, dan eens niet? Voorzeker: indien 

 men alles gevolgd had, wat met de stoffen in kwestie is ondernomen. Eene 

 korte ontwikkeling hiervan is niet overbodig, juist om de practische waarde 

 van het feit. 



Het zijn vooreerst inzonderheid die vette ligchamen, welke vloeibaar zijn, 

 die zelfontbranding voortbrengen kunnen ; vaste vetten behoeven daartoe eene 

 hoogere temperatuur, waarbij zij gesmolten kunnen blijven (zie bladz. 20). 



