VAN STOFFEN, IN SCHEPEN GELADEN. 27 



Voorts hebben de droogciide oliën een veel grooter vermogen, om in een 

 zekeren kortoren tijd zuurstof op te slorpen, dan de niet droogende (z. bladz, 

 19), en het verschijnsel dor zelfontbranding hangt derhalve zanien met den 

 aard der vette stoffe, waarmede linnen, katoen enz. doortrokken of bedeeld is. 

 Maar gesteld, linnen is met eene droogende olie doortrokken, dus met eene 

 zich sterk oxyderende, maar voor dat het linnen daarmede doortrokken werd, 

 was de olie in massa reeds lang genoeg aan de lucht blootgesteld geweest, 

 om veel zuurstof op te nemen. Dan kan zij, na door het linnen opgenomen 

 te zijn, zoo veel minder opslorpen, niet genoeg, om eene zoodanige tempe- 

 ratuur to ontwikkelen, waarbij ontvlamming der olie en van het linnen mo- 

 gelijk wordt. Met andere woorden: de ouderdom der olie, maar ook, of zij 

 meer of min vooraf met de lucht in aanraking is geweest, heeft een be- 

 slissenden invloed op het verschijnsel der zelfontbranding. 



Doch, de olie is versch, alzoo geheel geschikt, om, over linnen uitgebreid, 

 in korten tijd veel zuurstof te verdigten, en er ontstaat toch geene zelfont- 

 branding. Onder anderen kunnen twee oorzaken dit belemmeren: afkoeling van 

 het inderdaad warm wordende linnen, door koudere lucht, die het geheel om- 

 geeft, of wel afkoeling door verdamping van water, in het niet geheel drooge 

 linnen aanwezig. Inderdaad moeten deze oorzaken, vooral de eerste, als veelal 

 belemmerende, het verschijnsel tegenstrevende, worden ingevoerd, Het is zoo, 

 de olie verdigt zuurstof, wordt daardoor warm, maar de omgevende lucht koelt 

 ook onmiddellijk weder af, soms meer dan de verwarming was, en ontvlamming 

 is onmogelijk. Het is daaraan toe te schrijven, dat de zelfontvlamming van 

 deze voorwerpen zoo spaarzaam geschiedt: de oxydatic der olie gaat voort, 

 maar trager, zij- wordt door afkoeling tegengestreefd, en er ontstaat geene ' 

 ontbranding; oven zoo als bij ijzer dat roest: het ijzer neemt zuurstof op, 

 maar weinig in een korten lijd, het verbrandt niet, dat is, het geeft daarbij 

 geene warmte en licht. 



Maar, vraagt men: hoe kunnen zulke voorwerpen, b. v. linnen met eene 

 oxyderende olie doordrongen, ooit later zelfontbranding ondergaan, dan gedu- 

 rende hunne toebereiding? Dan is do olie verscher, dan later; dan komt zij 

 in aanraking met een poreus weefsel; dan is dit aan de lucht blootgesteld; 

 alle voorwaarden zijn daar van zelfontbranding, en zij geschiedt thans niet, 

 maar later. Juist, dat de zelfontbranding eerst later geschiedt, bewijst, dat 

 toen ook eerst alle voorwaarden daartoe aanwezig waren. Een voorbeeld kan 

 het verduidelijken, b. v. bij de toebereiding van het mot olie bedeelde linnen 



JU* 



