54 OVER DE OORZAKEN DER ZELFONTBRANDING 



oxydatie in brand kan geraken; b. v. ruw linnen, hetwelk met een weinig 

 olie doortrokken is. Geraakt dit in brand, dan kan alleen eene naauwkeuri- 

 gc kennis aan al de omstandigheden beslissen, of het ligchaam ontbrandt ten 

 koste der zich oxydercnde olie, of ten gevolge van het broeijen. 



Wil men een algemeenen regel, hij zou deze zijn : zijn zulke voorwerpen nat, 

 dan zal de oorzaak der ontbranding het broeijen zijn; zijn zij droog, dan zal 

 het de oxydatie der olie zijn, die tot de ontbranding aanleiding geeft. Is de 

 vochtigheids-toestand van het voorwerp, dat ontbrandt, vooraf niet bekend ge- 

 weest, zoo kan daarna geene beslissing worden aangebragt, of het verschijnsel 

 van zuurstof-opslorping of van broeijen moet worden afgeleid. 



In al de gevallen der tot nu toe behandelde reeks van zelfontbranding, die 

 wij hebben aangevoerd en waarvan wij twee soorten hebben onderscheiden, 

 was geene aanvoering van een brandend ligchaam, geene opzettelijke verhoo- 

 ging van temperatuur van buiten aangebragt, noodig, maar werd er steeds 

 dampkringslucht gevorderd, om de verbranding te doen plaats hebben. 



Verschijnselen van dien aard kunnen uil het gebied der scheikunde met 

 vele andere worden vermeerderd; b. v. de gassoort zij niet lucht, niet zuur- 

 stof, maar chloor. Brengt men fijn poeder van arsenicum, van antimoniuni, 

 van andere metalen, in de gewone temperatuur in chloorgas, zoo heeft er on- 

 middellijk verbranding plaats, verbinding van het metaal met chloor, onder 

 versi)reiding van warmte en licht. 



Maar uit het practische oogpunt hebben deze gevallen geene waarde ; wij 

 gaan ze daarom voorbij. Even zoo spreken wij niet over zeldzaam voorko- 

 mende stoffen, die aan de lucht blootgesteld ontvlammen, b. v. alcarsine. Wat 

 ook hiervan zou te zeggen zijn, zou zijne toelichting vinden in het reeds 

 medegedeelde. 



h. LiGCIIAMEN, DIE DOOR WRIJVEN, SLAAN OF STOOTEN ONTBRANDEN. 



Kene tweede reeks van voorwerpen treilen wij aan, die zelfontbranding 

 kunnen voortbrengen en daartoe veelal niets van buiten behoeven, zelfs geene 

 lucht, geene zuurstof; zij hebben alles in zich, wat zoodanige scheikundige 

 wisseling geven kan, dat daarbij warmte en licht ontwikkeld wordt, maai- 



