40 OVER DE OORZAKEN DER ZELFONTBRANDING 



Eene menigte gevallen behoort hiertoe, waarvan wij er eenige korlelijk 

 willen toelichten. 



De lucifers, zagen wij, kunnen door wrijven worden ontstoken. Dompelt men 

 lucifers, met chloorzure potassa bedeeld, in sterk zwavelzuur, zoo ontvlammen zij 

 ook. -Ziedaar een voorbeeld, hoe dezelfde stoffen op verschillende wijze ont- 

 vlammen kunnen, zonder aangebragte vlam. Vóór de strijklucifers in gebruik wa- 

 ren, had men dezulke, die door indompeling in een fleschje, waarin tnet zwa- 

 velzuur bevochtigd asbest bevat was, vlam vatteden. 



De toepassing in het groot is ligt te maken. Eene flesch met vitrioololie breekt 

 naast of boven een vat met lucifers, als de genoemde zijn. Er zal ontbranding 

 ontstaan. 



IVIen heeft het zwavelzuur, dat is de vitrioololie, veel te sterk geteekend, als 

 eene stoffe, die ontbranding kan voortbrengen van brandbare ligchamen, zoo- 

 danig, dat in het gewone leven het bezit van vitrioololio en aanleiding tot brand 

 in hunne beteekenis als zamenvallen. De onjuistheid van dit beweren is door 

 de ervaring genoeg bewezen. Welligt is die onjuiste meening ontstaan deels 

 door het invretend en bijtend vermogen, dat de vitrioololie op de huid en 

 andere deelen van het ligchaam uitoefent, deels door de zwarte, schijnbaar 

 koolachtige stoffe, die houtzaagsel, linnen en andere voorwerpen uit zijne in- 

 werking bekomen en waarin zij veranderd worden. 



Maar de vitrioololie is desniettemin eene hoogst gevaarlijke stoffe, indien 

 zij tot bepaalde zelfstandigheden treedt. Van de aanraking met de stoffen 

 der chloorzure potassa houdende lucifers is het gevolg ontvlamming, eerst uit- 

 scheiding van het chloorzuur, hetgeen oogenhlikkelijk daarbij wordt ontleed en 

 zijne zuurstof afgeeft ter oxydatie van phosphorus, zwavel en hout, of het 

 met was doortrokken katoen der lucifers, * 



Op soortgelijke wijze kan nu de vitrioololie verbranding doen ontstaan, zelf- 

 ontvlamming voortbrengen, indien zij met stoffen gemengd wordt, die deels 

 brandbaar zijn, deels zuurstof afgeven, of ook wel, indien zij zelve brandbaar 

 zijn en door de vermengmg met vitrioololie tot eene genoegzaam hooge tem- 

 peratuur verhit worden. 



Zulke dan van zelf ontvlammende mengsels zijn b. v. alcohol, salpeter en vi- 

 trioololie; alcohol, salpoteryuur en vitrioololio; terpentijnolie — of andere vlug- 

 tige oliën — met salpeterzuur en vitrioololio en anderen. In deze alle is het 

 salpetcrzuur, dat de zuurstof geeft en dat de brandbare stoffe doet ontvlammen, 

 terwijl de vilrioololie eigentlijk vooral dient, om het salpeterzuur van water te 



