42 OVER DE OORZAKEN DER ZELFONTBRANDING 



ijzeroxydule^ en bij dit laatste kan een deel der overvloedige zwavel verbranden 

 en vlam vatten^ terwijl bet geJieel onder de scbeikundige verbinding tot gloei- 

 jcns toe wordt verliit. 



Mengt men dus ijzer met zwavel, beide in fijn verdeelden toestand, en vloeit 

 er bij dit mengsel door toevallige oorzaken water, zoo kan er zelfontbranding 

 ontstaan. 



Wij kunnen niet te veel gewigt hecbten aan deze waarlieid; want op haar 

 berust de zelfontvlammiiig, die nu en dan in steenkolen, hetzij in de mijnen 

 z"lve, hetzij buiten de mijnon, soms op schepen, is waargenomen. 



In sonnnige soorten van steenkolen komt zulk zwavelijzer bet eerste Fe S 

 voor, hetwelk door oxydatie in zwavelzuur-ijzeroxydule kan veranderd worden. 

 Het is als een mengsel van ijzer en zwavel te beschouwen, ten aanzien van 

 het ontbrandbaar vermogen, wanneer het door water getrollen wordt; het wordt 

 daarbij verhit en de omgevende lucht oxydeeit de hestanddeelen zoo snel, dat 

 zij in gloeijen geraken. 



Maar dat zwavelijzer, zagen wij, is in sommige steenkolen bevat. Wat zal 

 er gebeuren, wanneer zulk zwavelijzer, in steenkolen besloten, aan de lucht 

 blootgesteld, door water, getrollen wordt en daarbij tot gloeijcns wordt verhit, 

 onder opslorping van zuurstof? Noodwendig zullen de steenkolen in de ver- 

 hitting gaan doelen en in de lucht voortgaan met te verbranden. 



Menige steenkolenmijn is op deze wijze in brand geraakt, eenvoudig door 

 dat er water in vlooide; bet middel, hetwelk tot blusschen van brand wordt 

 aangewend, veroorzaakt hier brand; omdat het de deelen, die zuurstof opslor- 

 pen, beweegbaar maakt, derhalve de punten van aanraking vergroot, de schei- 

 kundige werking bevordert, liet is echter het water zelf niet, hetwelk de 

 ontbranding doet ontstaan; het is de zuurstof der lucht, die deze voortbrengt. 

 Dat eerste zwavelijzer is een ware pyropboor, mits het los van zamenhang zij, 

 en het door water niet te veel, want dan wordt de lucht afgesloten, maar door 

 een weinig water getroffen wordt. 



■ Zoodoende was eene kleine lekking van water, op steenkolen in schepen of 

 elders, voldoende om ontbranding der steenkolen te doen ontstaan. 



In alle soorten van steenkolen wordt dit zwavelijzer niet gevonden; daar, waar 

 het ontbreekt en in dien lossen poreuson toestand ontbreekt, die eene voor- 

 waarde is, om als pyropboor op te treden, daar ontbranden de steenkolen niet 

 op deze wijze. 



Dat hierbij de zuurstof der lucht de oorzaak der voortgebragle gloeijing van 



